مەكتەبی سیاسی حزبی زەحمەتكێشانی كوردستان پرسەنامەیەك ئاراستەی هاوڕێ سەیدا حەكیم دەكات

بەداخەوە هەواڵی ماڵئاوایی ٫٫کافیە سەعید ٫٫ دایکی هاوڕێ سەیدا حەکیم ئەندامی کۆمیتەی پارێزگای هەولێرمان بیست. لەو پێوەندە خەمناکەدا پرسەو سەرەخۆشی لە هاوڕێ سەیدا حەکیم و خانەوادە بەڕێزەکەیان دەکەین و هیوادارین ئەمە دواین کۆست و ناخۆشیان بێ ، ڕۆحیی کۆچکردوو شاد بێ، سەرساغی و تەمەن درێژی بۆ هاوڕێ سەیدا و ماڵباتی بەڕێزیان.

 

مەکتەبی سیاسیی
حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان
29-03-2020

 

 

 

 

 

ب - ل

ئایا ڤایرۆسی‌ كۆرۆنا دروستكراوی‌ تاقیگه‌كانی‌ چین یان ئه‌مریكایه‌؟

له‌گه‌ڵ‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی‌ ڤایرۆسی‌ كۆرۆنای‌ نوێ‌ له‌ سه‌رانسه‌ری‌ جیهاندا، چه‌ندین بیرۆكه‌ له‌نێو خه‌ڵكیدا بڵاوبووه‌وه‌ كه‌ دیارترینیان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ تاقیگه‌كانی‌ چین به‌رهه‌م هاتووه‌، زانایانیش ئه‌م بۆچوونه‌ ره‌تده‌كه‌نه‌وه‌.

پێگه‌ی‌ "ساینس لایف"ی‌ زانستی‌ رایگه‌یاند كه‌ یه‌كێك له‌ دەنگۆ ناڕاستەکان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ڤایرۆسی‌ كۆۆنای‌ نوێ‌ كه‌ به‌ "Covid-19" ناسراوه‌ له‌سه‌ر ده‌ستی‌ زانایان له‌ شاری‌ ووهانی‌ چین ناوه‌ندی‌ بڵاوبونه‌وه‌ی‌ ڤایرۆسه‌كه‌ دروستكراوه‌ و دواتر له‌ژێر كۆنترۆڵیان ده‌رچووه‌ و بڵاوبووه‌ته‌وه‌.

لێكدانه‌وه‌یه‌كی‌ تر كه‌ له‌ ماوه‌كانی‌ دواییدا ده‌رباره‌ی‌ ڤایرۆسه‌كه‌ ئه‌نجامدراوه‌، ئه‌و بیرۆكه‌ی‌ پیلانگێڕییه‌ی‌ ره‌تكرده‌وه‌ و به‌راوردیان له‌نێوان جینی‌ ئه‌و ڤایرۆسه‌ و حه‌وت ڤایرۆسی‌ پێشووی‌ خێزانی‌ كۆرۆنا كه‌ تووشی‌ مرۆڤ بوون، ئه‌نجام دا.

له‌و ڤایرۆسانه‌ش، ڤایرۆسی‌ "سارس"ه‌ كه‌ له‌ ساڵانی‌ 2002 و 2003 بڵاوبووه‌وه‌ و له‌و كاته‌دا بووه‌هۆی‌ گیانله‌ده‌ستدانی‌ زیاتر له‌ 800 كه‌س له‌ سه‌رانسه‌ری‌ جیهاندا.

چه‌ند رۆژێك له‌مه‌وبه‌ر توێژه‌ران له‌ گۆڤاری‌ "نیچه‌ر میدسین"ی‌ زانستی‌ رایانگه‌یاند كه‌ لێكۆڵینه‌وه‌كانمان ده‌ریانخست كه‌ ڤایرۆسی‌ كۆرۆنای‌ نوێ‌ له‌ تاقیگه‌كان دروست نه‌كراوه‌، هه‌روه‌ك ڤایرۆسێك نییه‌ له‌لایه‌ن مرۆڤه‌كانه‌وه‌ به‌مه‌به‌ست ده‌ستكاری‌ كرابێت.

كریستیان ئه‌ندرسن مامۆستای‌ زانستی‌ به‌رگری‌ له‌ش و زینده‌زانی‌ ورد و هاوكاره‌كانی‌ له‌ په‌یمانگای‌ "سكریبس" كه‌ دامه‌زراوه‌یه‌كی‌ پزیشكی‌ ئه‌مریكی‌ قازانج نه‌ویسته‌ له‌ ولایه‌تی‌ كالیفۆڕنیا كاریان له‌سه‌ر نموونه‌یه‌كی‌ جینی‌ ئه‌و پرۆتیناته‌ تاجییانه‌ كرد كه‌ له‌سه‌ر رووی‌ ڤایرۆسه‌كه‌ هه‌یه‌.

زانایان گه‌یشتنه‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌ی‌ كه‌ ئه‌و پرۆتیناته‌ تاجییه‌ی‌ كه‌ ڤایرۆسه‌كه‌ بۆ هێرشكردنه‌سه‌ر شانه‌ زیندووه‌كانی‌ بوونه‌وه‌ره‌كان به‌كاری‌ ده‌هێنێت به‌هۆی‌ سروشته‌وه‌ به‌ره‌وپێش چووه‌ نه‌ك له‌ ئه‌نجامی‌ ئه‌ندازه‌ی‌ بۆماوه‌یی كه‌ له‌ تاقیگه‌كاندا دروست ده‌كرێت.

یه‌كێكی‌ له‌و ده‌نگۆیانه‌ی‌ كه‌ پێشتر بڵاوبووه‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌و ڤایرۆسه‌ چه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر له‌ تاقیگه‌یه‌كی‌ فه‌ره‌نسی‌ دروست كراوه‌.

ماوه‌ی‌ دوو هه‌فته‌شه‌ به‌ به‌ربڵاوی‌ باس له‌وه‌ ده‌كرێت كه‌ ڤایرۆسه‌كه‌ له‌لایه‌ن ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی‌ ئه‌مریكاوه‌ دروستكراوه‌ بۆ كاولكردنی‌ چین و ئیتاڵیا و ئێران به‌ر له‌وه‌ی‌ به‌ زیانی‌ خۆی‌ بكشێته‌وه‌.

له‌ راگه‌یه‌ندراوێكیشدا كه‌ 19ی‌ مانگی‌ رابردوو گۆڤاری‌ "زه‌ لانسیت"ی‌ پزیشكی‌ بڵاویكرده‌وه‌ ژماره‌یه‌ك زانای‌ بواری‌ ته‌ندروستی‌ گشتی‌ هۆشدارییان دا له‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی‌ ئه‌و زانیارییه‌ هه‌ڵانه‌.

ك-س

كەرەنتینە كراوەكانی گەرمیان سەرجەمیان نێردرانەوە ماڵەوە

بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی گەرمیان بڵاویكردوە، بەفەرمی دوا وەجبەی جێگیركراوانی كەرەنتینەی گەرمیان، كەرەنتینەیان بە جێهێشت و ئێستا هیچ جێگیركراوێك لە كەرەنتینەكەدا نەماوە.

عەباس عەبدولعەزیز یاریدەدەری بەڕێوبەری گشتی تەندروستی گەرمیان و سەرپەرشتیاری كەرەنتینەكە، لەوباریەوە رایگەیاند، بە فەرمی دوا وەجبەی جێگیركراوان كە ژمارەیان پێنج كەس بو، پاش تەواوكردنی ماوەی دیارییكراو و ئەنجامدانی پشكنینی تاقیگەیی بۆیان، كەرەنتینەیان جێهێشت.

ئاماژەی بەوەشكرد، كەرەنتینەكە لە رۆژی 22-2-2020 دەستبەكار بوە بۆ جێگیركردنی ئەو هاووڵاتیانەی كەلە ئێرانەوە گەڕاونەتەوە و ماوەی 14 رۆژ جێگیر دەكران بۆ دڵنیابونەوە لەوەی هەڵگر و توشبوی ڤایرۆسی كۆرۆنا نین.
رونیشیكردەوە، لەو ماوەیەدا (363) كەس جێگیر كراون، كە (228) لە رەگەزی نێر و (135) لە رەگەزی مێ بون، لە نێویشیاندا (35) منداڵ هەبوە.

ك-س

داوادەكرێت كەسێكی تر لە جێگەی عدنان زروفی ڕابسپێردرێت

هاوپه‌یمانی‌ عه‌قدی‌ وه‌ته‌نی‌ جه‌ختی‌ له‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ پێویسته‌ كاندیدی‌ راسپێردراو بۆ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ نوێی‌ عیراق كاندیدی‌ زۆرینه‌ بێت و له‌ گه‌وره‌ترین پێكهاته‌ بێت، ئاماژه‌شی‌ به‌وه‌دا كه‌ راسپاردنی‌ عه‌دنان زورفی‌ پێشێلكاری‌ ئیستیحقاقاتی‌ ده‌ستوورییه‌.

ئه‌مڕۆ شه‌ممه‌ هاوپه‌یمانی‌ عه‌قدی‌ وه‌ته‌نی‌ له‌ راگه‌یه‌ندراوێكدا وتی‌: "هه‌ڵوێستمان دووپاتده‌كه‌ینه‌وه‌ كه‌ پێویسته‌ راسپێردراو بۆ پۆستی‌ سه‌رۆك وه‌زیرانی‌ عیراق كاندیدی‌ زۆرینه‌ بێت و له‌ گه‌وره‌ترین پێكهاته‌ بێت و پشتیوانی‌ نیشتمانی‌ هه‌بێت".

ئاماژه‌شی‌ به‌وه‌دا كه‌ عه‌دنان زورفی‌ راسپێردراو بۆ پێكهێنانی‌ كابینه‌ی‌ نوێی‌ حكومه‌تی‌ عیراق كاندیدی‌ زۆرینه‌ نییه‌ و له‌ گه‌وره‌ترین پێكهاته‌ نییه‌.

هاوپه‌یمانی‌ عه‌قد داواكاره‌ كه‌ هه‌مووان بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ رێڕه‌وه‌ راسه‌كه‌ و كه‌سێك رابسپێردرێت كه‌ ئه‌و مه‌رجانه‌ی‌ تێدا بێت بۆ ده‌رچوون له‌م قه‌یرانه‌ی‌ ئێستا ئه‌وه‌ش به‌ هه‌ماهه‌نگی‌ و ته‌وافوقی‌ نیشانی‌ به‌رفراوان ده‌بێت.

17ی‌ ئه‌م مانگه‌ د.به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆماری‌ عیراق، په‌رله‌مانتار عه‌دنان زوفی‌ سه‌ر به‌ هاوپه‌یمانی‌ نه‌سری‌ بۆ پێكهێنانی‌ كابینه‌ی‌ نوێی‌ حكومه‌ت راسپارد.

ك-س

ئه‌مه‌ریكا پلان بۆ لێدان له‌ میلیشیاكانی عێراق داده‌ڕێژێت

پێنتاگۆن فه‌رمانی به‌ سه‌ركرده‌ سه‌ربازییه‌كانی داوه‌ كه‌ پلانێك بۆ لێدان له‌ میلیشیا كانی ‌عێراق دابڕێژن كه‌ شه‌ڕی به‌وه‌كاله‌ت بۆ ئیران ده‌كه‌ن.

رۆژنامه‌ی (زه‌ نیویۆرك تایمز) له‌ژماره‌ی ئه‌مڕۆ 28ی ئادار له‌ راپۆرتێكدا ورده‌كاری ئه‌و مشتومڕانه‌ی نێوان وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ و به‌رگری و سه‌ركرده‌ سه‌ربازییه‌كانی ئه‌مه‌ریكای له‌ ناو عێراق بڵاوكردووه‌ته‌وه‌.

نیویۆرك تایمز نوسیویه‌تی: "هه‌فته‌ی پێشوو پێنتاگون ژماره‌یه‌ك رێنمایی ده‌ركردووه‌ بۆ هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌ عێراق ئه‌ویش له‌ دوای زنجیره‌یه‌ك هێرشی میلیشیاكان بۆ سه‌ر هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا".

رۆژنامه‌كه‌ ئاماژه‌ی به‌ په‌رچه‌كرداری سه‌ركرده‌ی سه‌ربازی سوپای ئه‌مه‌ریكی جه‌نه‌راڵ (رۆبه‌رت بی وایت) كردووه‌ كه‌ به ‌نامه‌یه‌ك وه‌ڵامی پێنتاگۆنی داوه‌ته‌وه‌ لێدان له‌ میلیشیاكان شه‌ڕێكی خوێناوی لێده‌كه‌وێته‌وه‌، گوتوویه‌تی: "بۆ هه‌ر هه‌ڵمه‌تێكی نوێی سه‌ربازیی پێویستمان به‌ ناردنی هه‌زاران سه‌ربازی زیاتر هه‌یه‌ بۆ ناو عیراق".

ئاراسته‌ی سیاسه‌تی پێنتاگۆن و ره‌تدانه‌وه‌كه‌ی رۆبه‌رت بی وایت كه‌ نهێنییه‌كی گه‌وره‌ی تێدایه‌، وه‌سفده‌كرێت به‌وه‌ی كه‌ ئه‌مه‌ریكا تاووتوێی لێدانێكی گورچكبڕ ده‌كات له‌ میلیشیا‌كان.

له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌ رۆژنامه‌كه‌ ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه‌ كه‌ هه‌ندێك له‌ به‌رپرسانی باڵا له‌نێویاندا مایك بۆمبیۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا و (رۆبه‌رت سی ئۆ برایان) راوێژكاری ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی، گوشارده‌كه‌ن بۆ ئه‌نجامدانی كرده‌یه‌كی سه‌ربازی دژی ئێران و بریكاره‌كانی له‌ عێراق كه‌ ئێستا سه‌رقاڵن به‌ قه‌یرانی بڵاوبوونه‌وه‌ی نه‌خۆشی ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌ وڵاته‌كه‌یان كه‌ ئیرانه‌.

ك-س