عیراق .. زیاتر لە 150 راگەیەندنكار تووشی كۆرۆنابوون

.
كۆمەڵەی بەرگیریكردن لەمافی رۆژنامەنووسانی عیراق، ئاشكرایكردوە، كە زیاتر لە 150 رۆژنامەنووس و راگەیاندنكار تووشی كۆرۆنابوون.

ئیبراهیم سەراجی، كۆمەڵەی بەرگیریكردن لەمافی رۆژنامەنووسانی عیراق رایگەیاندوە:" لەسەرەتای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەعیراق، زیاتر لە 150 رۆژنامەنووس و راگەیاندنكار لەعیراق تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنابوون و زۆرینەیان لەكەناڵە ئاسمانیەكان بوون".

رونیشكراوەتەوە:" هاوكات ژمارەیەكی تریش بوون، بەڵام ناوی خۆیان لەهیچ ناوەندێكی رەسمی بۆ چارەسەركردنی پزیشكی تۆمار نەكردوە".

بە مەرجی ئاسایی كردنەوەی پەیوەندیەكانی لەگەڵ ئیسڕائیل ئەمەریكا سودان لە لیستی تیرۆردا دەردەکات

ئەمریکا بەنیازە بەمەرجی ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئیسرائیل و قەرەبووکردنەوەی خێزانی قوربانیەکانی کردەوە توندڕەوییەکان، سودان لە لیستی وڵاتانی تیرۆر دەربکات.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لەتویتێکدا رایگەیاند، "حکومەتی نوێی سودان چەند هەنگاوێکی گەورەی ناوە، رازی بووە ٣٣٥ ملیۆن دۆلار وەک قەرەبووی کردەوە توندڕەوەکان بداتە خێزانی قوربانییەکان".

دەشڵێت، "لەگەڵ پێدانی قەرەبووەکان، دەست بەجێ سودان لە لیستی وڵاتانی پشتیوانانی تیرۆر دەردەکەین."

هاوکات، ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز لە دوو سەرچاوەی ئەمریکیەوە رایگەیاند، ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا و حکومەتی سودان نزیک بوونەتەوە لە گەیشتن بە رێکەوتنێک لەبارەی سڕینەوەی سودان لە لیستی وڵاتانی پشتیوانی تیرۆر.

بەگوێرەی رۆیتەرز، یەکێک لە بەرپرسە ئەمریکیەکان رایگەیاندووە، "رێکەوتنی دەرهێنانی ناوی سودان لە لیستی وڵاتانی پشتیوانی تیرۆر پێویستی بە چەندین هەنگاو هەیە، یەکێک لەوانە ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکانیەتی لەگەڵ ئیسرائیل".

دەشڵێت، "تا ئێستا وردەکارییەکانی رێککەوتنەکە کاری لەسەر دەکرێت و رەنگە لەچەند رۆژی داهاتوودا رێککەوتنەکە رابگەیەندرێت".

پێشتر دەستەی دەستپێشخەری سودان بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئیسرائیل رایگەیاند، لە بنەڕەتدا پەیوەندییەکان لەگەڵ گەلانی تر لەسەر بنەمای پێکەوە ژیان و هاریکاریکردنە.

ئاماژەی بەوەشکرد، هەرگیز وابەستەی رابوردوو و ئایدۆلۆژیای دابڕان نابن، هیچ رێگرییەک نییە لە ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئیسرائیل.

ئەمە لەکاتێکدایە بەهۆی جێگیرکردنی ناوی سودان لە لیستی وڵاتانی پشتیوانانی تیرۆر لە ساڵی ١٩٩٣ لەگەڵ ئێران و کۆریای باکور، چەندین سزای ئابوری نێودەوڵەتی بەسەر ئەو وڵاتەدا سەپێندرا و تائێستاش بە دۆخێکی سەختی ئابوریدا تێدەپەڕێت.

 

بيستون 

وردەکاری سەردانەکەی کازمی بۆ وڵاتانی ئەوروپا ئاشکرا دەکرێت

راوێژکارێکی سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگەیاند، ئامانجی یەکەمی سەردانەکەی مستەفا کازمی بۆ وڵاتانی ئەوروپا روانگە و کارنامەیەکی ئابوری هەیە کە خۆی دەبینێتەوە لە هاندانی کۆمپانیاکانی ئەوروپا بۆ دەستکردن بە وەبەرهێنان لەسەرجەم بوارەکانی وەک رێگاوبان، دروستکردنی میترۆ، فڕۆکەخانە و چەندین بواری دیکەش، هەروەها هاوکاری دارایی و سەربازی و هەماهەنگی سیاسیش تاوتوێ دەکرێت.

هیشام داود، راوێژکارێکی سەرۆک وەزیرانی عێراق بە ئاژانسی هەواڵی عێراق (واع)ی راگەیاندوە، لەسەردانەکەی کازمیدا بۆ ئەوروپا هەریەکە لە پارێزگاری بانکی ناوەندی، وەزیری دارایی و چەندین گەورە بازرگانی دیاری عێراق یاوەری سەردانەکەی مستەفا کازمی دەکەن بەمەبەستی باوەڕپێهێنان بەو وڵاتانە کە عێراق لەسەر ئاڕاستەیەکی دروست هەنگاو دەنێت کە ئاڕاستەی گەشەکردن و بوژانەوەی ئابورییە، بەوەش بەشێکی سەرەکی سەردانەکە پرسی ئابوری دەبێت.

ئاماژەی بەوەشکردوە، عێراق بۆ ساڵانێکی زۆر گەمارۆی بەهۆکاری سیاسی و سەربازی لەسەر بوە و لەئێستادا وڵات لەجێگەی بونی مەترسی، بوەتە هۆکارێکی ئەرێنی و بێلایەن لەهاوکێشەکانی ناوچەکەدا، ئەوەش وایکردوە حکومەتی ئێستای عێراق لە پاڵ بەهێزکردنی پەیوەندییە سیاسییەکانی، هەنگاوی فراوان بۆ دروستکردنی پەیوەندی ئابوری و وەبەرهێنان لەگەل چەندین وڵاتی جیهان دروست بکات و پرسی ژێرخانی وڵات، کشتوکاڵ، بازرگانی و پیشەسازی لەو تەوەرانەن کەلەپاڵ سەردانە سیاسییەکاندا گفتوگۆیان لەسەر دەکرێت.

راوێژکارەکەی سەرۆک وەزیرانی عێراق ئەوەشی خستوەتەڕو، لەسەردانەی کازمیدا بۆ فڕەنسا، بریتانیا و ئەڵمانیا و پەیوەست بە پرسی ئابوری دروستکردنی میترۆی بەغدا، دروستکردنی فڕۆکەخانە لە چەند پارێزگایەک و پرسی ژێرخانی وڵات، کشتوکاڵ، بازرگانی و پیشەسازی تاوتوێ دەکرێن، بەڵام پرسی سود وەرگرتن لە وزەی ئەتۆم بۆ مەبەستی ئاشتی تائێستا بەجدی باسنەکراوە و ئەو بابەتەش وردەکاری زیاتری پێویست دەبێت.

 

 

ز.س

دانپێدانانی سیخوڕێکی میت لە رۆژئاوای کوردستان بڵاوکرایەوە

دانپێدانانی سیخوڕێک بڵاوکرایەوە کە لە رۆژئاوای کوردستان کاری بۆ دەزگای هەواڵگری میتی تورکی کردوە و دانی بەوەداناوە دژی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەە) کاری سیخوڕی کردوە.

میدیاکانی نزیک لە پەکەکە، دانپێدانانی تۆڕێکی سیخوڕی بڵاوکردەوە کە کاریان بۆ دەزگای سیخوڕیی میتی تورکیا کردوە، یەکێک لەو سیخوڕانە، حەسەن مستەفا حەمۆ-یە کە خەڵکی گوندێکی دەوروبەری "کۆبانێ"یە و سیخوڕیی بۆ میت کردوە و لە ئۆپەراسۆنێکی تایبەتی هێزەکانی ئاسیاشی ناوخۆ باکور و رۆژهەڵاتی سوریادا دەستگیرکراوە.
حەسەن مستەفا حەمۆ، خەڵکی گوندی بلکای "کۆبانێ"یە، باسی ئەوە دەکات کە لە ئاهەنگەکاندا ئامێری ئۆرگی لێداوە و ساڵی 2013 چوەتە هەولێری باشوری کوردستان و بەهۆی ئەوەی نەیتوانیوە لەوێ بژیوی ژیانی دابین بکات، ڕوی لە تورکیا کردوە و بۆ ماوەی سێ ساڵ لە ئەنتالیا ماوەتەوە.
ئاماژەی بەوەشکردوە، "لە پێشەوە ماڵ و منداڵم ناردەوە بۆ کۆبانێ، لە کاری بیناسازی کارم دەکرد، هەروەها لە دەعوەت و ئاهەنگەکاندا ئۆرگم لێدەدا، کاتێک لە رحاوە دەچوم بۆ ئەدەنا، لە ڕێگەدا ڕاگیرام، لە تەلەفۆنەکەمدا وێنەی شەهیدانی ڕێگای ئازادی کوردستان هەبو، بۆیە وتیان تۆ پەکەکەییت و ئازادت ناکەین، دواتر بۆ ئازادکردنی من داوای کەفیلیان کرد، کەسێک بەناوی محەمەد ئەبو عەلۆ کە خەڵکی کۆبانێیە بو بە کەفیلم".

بەپێی دانپێدانانەکەی ئەو سیخوڕە، میت داوایلێدەکات کە لەسەر ڕۆژئاوا و لە ڕێگەی ئەبوعەلۆ زانیارییان پێبدات، دوای ئەوەش بە هاوکاریی پۆلیس لە جەرابلۆسەوە دەینێرنەوە ناوچەکە و بۆ ئەوەی سیخوڕییان بۆ بکات لەوێ جێگری دەکەن، ئامانجیش کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر شەڕڤانانی یەپەگە و یەپەژە و هەروەها ڕفاندنی شەڕڤانانی خەڵکی باکور بوە.

حەسەن مستەفا حەمۆ لە درێژەی دانپێدانانەکەیدا دەڵێت، "دوای ئەوەی گەڕامەوە بۆ کۆبانێ، بەشداری ڕیزەکانی هەسەدە بوم، محەمەد ئەبو عەلۆ تەلەفۆنی کرد و وتی چەند کەسێک هەن پێویستە تۆ بیانبەیتە ئەو دیو، تەلەفۆنی ئەو کەسانەشی دایە من، چوم و ئەو کەسانەم هەڵگرت و بردیانم بۆ سەر سنوری جەرابلوس، لە نزیک بنکەیەکی سەربازانی تورک، پیا و ژنێک بون، شەڕڤانی یەپەگە بون، ناویان عەگید و خەملین بو، بۆ ئەو کارە ئەبو عەلۆ دو هەزار لیرەی تورکیی بۆ من نارد، دواتر منی نارد بۆ پەڕاندنەوەی دو کەسی دیکە، بەڵام لەوێ دەستگیرکرام".

ئەو سیخوڕە جگە لە ڕفاندن و پەڕاندنەوەی شەڕڤانانی یەپەگە و یەپەژە، بەپێی زانیارییەکان و دانپێدانانەکەی خۆی، زۆر کاری دیکەشی کردوە، زۆر زانیاریی هەواڵگیریی لەسەر ناوچەکە گەیاندوەتە دەستی میتی تورک و خۆی وەها باسی دەکات، داوای وێنەی چەندین شوێن و ئۆتۆمبێلی سەربازییان کرد، منیش وێنەی هەندێک لە شوێنەکانی ئاسایش و دامەزراوەکانیم نارد.

 

ز.س

تورکیا زیاتر لە 400 چەکداری دیکە بۆ پشتیوانی ئازەربایجان رەوانەدەکات

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، دەوڵەتی تورکیا گروپێکی دیکەی چەکداری سوریای بۆ ئازەربایجان رەوانە کردوە، بۆ ئەوەی لەدژی ئەرمینیا لە هەرێمی ئارتساخ بەکاریان بهێنێت.

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، دەوڵەتی تورکیا زیاتر لە 400 بەکرێگیراوی گروپی سوڵتان موراد و هەمزەی بۆ ئازەربایجان گواستوەتەوە بۆ ئەوەی لە پارێزگای ئارتساخ لەدژی ئەرمینیا بەکاریان بهێنێت.

ئاماژەی بەوەشکردوە، بەڕەوانەکردنی ئەو 400 چەکدارە بۆ پشتیوانی ئازەربایجان، کۆی ژمارەی ئەو چەکدارەی بۆ پشتیوانی لەو وڵاتە رەوانەکراوە گەیشتە دو هەزار و 50 چەکدار.
روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ باسی لەوەشکردوە، تا ئێستا لە شەڕی ئازەربایجان و ئەرمینیادا لە هەرێمی ئارتساخ 134 بەکرێگیراوی سوری کوژراون و تەرمی 92 بەکرێگیراو بۆ سوریا گواستراونەتەوە.

لەکۆتایی مانگی رابردوەوە جەنگی نێوان ئازەربایجان و ئەرمینیا لەسەر پرسی قەرەباغ دەستیپێکرد، سەرچاوەکانیش دەڵێن لەساڵی 1990-ەکانەوە توندترین روبەڕوبونەوەی نێوان دوڵاتە، ئەرمینیا پشتیوانی کۆماری دانپیانەنراوی قەرەباغ دەکات و تورکیاش پشتیوانی ئازەربایجان دەکات بۆ گێڕانەوەی ئەو ناوچەیە.

 

ز.س