مەكتەبی ڕاگەیاندن سیمینارێكی بۆ بێكەس قادرسازكرد

لە چوارچێوەی چالاكییەكانیدا مەكتەبی ڕاگەیاندنی حزبی زەحمەتكێشانی كوردستان لە بارەی یاساكانی هەڵبژاردنی عێراق و میكانیزم و شێوازی دەنگدان لە هەڵبژاردنی داهاتووی ڕوونكرایەوە .

مەكتەبی ڕاگەیاندنی حزبی زەحمەتكێشانی كوردستان لە چالاكیەكی روناكبیریدا بە ئامادەبوونی ژمارەیەكی بەرچاو لە ئامادەبوونی هاوڕییان سیمینارێكی تایبەت بە (یاساكانی هەڵبژاردنی عێراق ) بۆ ( بێكەس قادر) ئەندامی مەكتەبی سیاسی حزبی زەحمەتكێشانی كوردستان سازدا.
بێكەس قادر باسی مێژووی یاسای هەڵبژاردنەكانی عێراقی كرد هەر لە ساڵی 1924 كە بە یەكەم یاسای هەڵبژاردن دوای دامەزراندنی عێراقی نوێ دادەنرێت تا ئازادكردنی عێراق لە ساڵی 2003. ناوبراو باسی لە یاساكانی پێنچ هەڵبژاردنی دوای ئازادكردنی عێراق كرد كە چۆن لە گۆڕانكاریان تێدا كراوە و هیچ دوو هەڵبژاردنێك بەسەریەكەوە بە یاسایەكی دیاری كراو ئەنجام نەدراوە .
بێكەس قادر باسی تەكنینكی هەڵبژاردنی داهاتووی عێراقی كرد كە دابەشكراوە بەسەر چەند بازنەیەك لە چوارچێوەی هەر پارێزگایەك و تیایدا بەربژێر سەنتەری ململانێكان دەبێت لە هەڵبژاردنەكاندا .
دواتر دەرگای گفتوگۆ كرایەوە و وردەكاری زیاتری هەڵبژاردنەكان باسی لێوەكرا .
س: بێستون لە تیف

کۆمسیۆن: ژووری عەمەلیات پێکهێنراوە بۆ لێکۆڵینەوە لە کاندیدەکانی هەڵبژاردن

 

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق ڕایگەیاند، ژورێکی عەمەلیاتی پێکهێناوە بۆ لێکۆڵینەوە لە کاندیدانی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکەی عێراق لە ماوەی ١٥ ڕۆژدا.

جومانە غلای وتەبێژی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق ڕایگەیاند، تا ئێستا ٤٤ هاوپەیمانێتی پەسەند کراوە، ٢٦٧ حزبش بڕوانامەی دامەزراندنیان هەیە، ئەوە جگە لەوەی ژمارەی کاندیدەکان بۆ هەڵبژاردنەکە گەیشتووەتە ٣٥٠٠ کەس، لەو ژمارەیەش ٨٨٧ کەسیان سەربەخۆن و ٩٠٠ کاندیدی ژنیش هەن بۆ دڵنیایی لە مافی کۆتا لە بازنەکانی هەڵبژاردن.

غلای ئاماژەی بەوەشکرد، لە ئێستادا نوسینگەی نیشتیمانی کۆمسیۆن لە بەشی کاروباری کاندیدەکان، پرۆسەی وردبینی دەستپێکردووە، بە مەبەستی وردبینیکردنی دۆسیەی کاندیدەکان و دڵنیابوونەوە لە زانیارییەکانیان و تۆمارکردنیان.

وتەبێژی کۆمسیۆن ڕوونیکردەوە، دوای کۆتایی هاتنی قۆناغی وردبینیکردن، ناوەکانیان ڕەوانە دەکرێت بۆ لایەنی پەیوەندیدار، بە تایبەت بەڕێوەبەرایەتی لێپرسینەوە و دادپەروەریی و نەزاهە و بەڵگەی تاوان و وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا، پاشان ژورێکی عەمالیان پێکدەهێنرێت، بۆ کارئاسانی ئەرکی وردبنیکردنی کۆتایی لە ماوەی ١٥ ڕۆژدا.

لە بەشێکی دیکەی وتەکانیدا وتەبێژی کۆمسیۆن ئاشکرایکرد، ئەو ژمارە و سەرژمێرییانە ژمارەی کۆتایی نابن، بەڵکو لیستی کۆتایی کاندیدەکان ئەو کاتە یەکلایی دەبێتەوە، کە وەلامی ئەو دامەزراوانە دەگەڕێتەوە و ئەنجومەنی کۆمیسیاران رەزامەی دەردەبڕێت لەسەر ناو و ژمارەی کاندیدەکان.

جەختیشیکردەوە، کۆمسیۆن لە ئامادەکاریدایە بۆ تاوتوێکردنی ڕێوشوێنێک بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی کاندیدەکاتن، بۆ ئەوەی هەریەکەیان ژمارەیەکی تایبەت بە خۆی بدرێتی دوای پەسەندکردنیان.

وتەبێژی کۆمسیۆن روونیشیکردەوە، ڕێگە دراوە بە کاندیدەکانی هەڵبژاردنی داهاتوو، بە گوێرەی فۆڕمی خۆراک، ناوی خۆیان و خێزانەکانیان بگوێزنەوە بۆ ئەو بازنەییەی کە خۆیان لی کاندید کردووە، بەشێوەیەک هەموو کاندیدێک مافی خۆ گواستنەوەی هەیە لە هەر بازنەیەکەوە بێت بۆ ئەو بازنەیەی کە مەبەستیەتی، ئەویش بە مەبەستی دڵنیایی لە دەنگدانی خۆیان و خێزانەکانیان.

سەبارەت بە کارەکانی کۆمسیۆنیش جومانە غلای ئاشکرایکرد، کۆمسیۆن لە ئێستادا لە قۆناغی ئامادەکاری دەنگداندایە، بۆ ئەو مەبەستەش توێژینەوەیەک ئامادە کراوە، بۆ تاوتوێکردنی چۆنێتی هەڵبژاردنی کارمەندی دەنگدان و کارەکانیش دراوەتە دەستی لیژنەیەک.

ئاماژەی بەوەشکرد، هاوکات لەگەڵ ئەو ئامادەکاریانەدا، پرۆسەی دەنگادانیش هەیە، بۆ ئەوەی کەشێکی هاوشێوەی ڕۆژی دەنگدان دروستبکرێت و دڵنیایی بدرێت لە پاک و بێگەردی هەڵبژاردنەکان و سەمەلاتی وردەکاری ئامێرە ئەلکترۆنییەکان، کە لە پرۆسەی هەڵبژاردنەکە دا بەکار دەهێنرێت.

پڕۆسەکەش بە ئامادەبوونی نوێنەرانی کۆمپانیای (میرۆ)ی کۆریای باشور و نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوی نێودەوڵەتی بۆ سیستمی هەڵبژاردن و چاودێرانی نێودەوڵەتی چەند دەزگایەکی ڕاگەیاندن، بۆ ئەوەیە پرۆسەی بەڕێوەچوونی دەنگدانەکە بزانرێت چۆن بەڕێوە دەچێت و ئاستی سەرکەوتنی تا چەندێکە.

ئەوەش لە کاتێکدایە بڕیارە لە رۆژی ١٠ی تشرینی یەکەمی ئەمساڵ، پڕۆسەی هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق بەڕێوەبچێت بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمان و حکومەتێکی نوێ لە وڵاتدا.

دادگای پێداچوونەوە سزای دەستگیرکراونی بادینانی پەسەند کرد

دەستەی سزایی دادگای پێداچونەوەی هەرێمی کورستان بڕیاری دادگای تاوانه‌كانی دوی هه‌ولێری پەسەندکرد بۆ شه‌ش ساڵ زیندانیكردنی 5 چالاکوانی بادینان و رایگەیاند، سزادراوان لەبەردەم داوەری لێکۆڵینەوەدا دانیان ناوە بە دروستکردنی گروپێک بۆ تێکدانی ئاسایشی هەرێم و ئەنجامدانی کاری تێکدەرانە، بۆیە بەزۆرینەی دەنگ بڕیاری سزادانیان پەسەندکرا.

دەستەی سزایی دادگای پێداچونەوە لەبڕیارەکەیدا کە 28ی نیسان بە واژۆی عەبدوڵا عەلی ئەحمەد شرفانی سەرۆکی دادگای پێداچونەوە دەرچوە باس لەوەشکراوە، بەگوێرەی یاسای ژمارە 21ی ساڵی 2003 برگەکانی 47، 48 و 49 بڕیاری دادگا بۆ شه‌ش ساڵ زیندانیكردنی  (شێروان شێروانی، ئه‌یاد كه‌ره‌م، گوهدار محه‌مه‌د ئه‌مین، شڤان سه‌عید و هاریوان عیسا) بڕیارێکی دروستە و لەگەڵ یاسادا گونجاوە.

ئەوەش هاتوە، بەگوێرەی بەڵگەکان کە پێشکەشکراون و سزادراوانیش لەبەردەم داوەری لێکۆڵینەوەدا دانیان ناوە بە دروستکردنی گروپێک بەسەرۆکایەتی (شێروان ئەمین)  و کاریانکردوە بۆ لێدان لەپێگەی هەستیارەکانی هەرێم و زیانگەیاندن بە ئاسایشی هەرێمی کوردستان، ئەویش لەرێگەی پەیوەندیکردن بە کەسانی بیانی بۆ ئەنجامدانی کاری تێکدەرانە.

لەبەشێکی بڕیارەکەدا هاتوە، سزادراوان لەگەڵ کونسوڵخانەی ئەمریکا و ئەڵمانیا کۆبونەتەوە و پارەیان لێیان وەرگرتون، هەروەها لەگەڵ بەرپرسانی سەر بە پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) کۆبونەتەوە و وێنەی کۆبونەوەکانیان پێشکەشی دادگا کراون، بۆیە لەسەر بنەمای بەڵگەکان دادگای پێداچونەوە بەزۆرینەی دەنگ بڕیاری شه‌ش ساڵ زیندانیكردنی بۆ تۆمەتباران پەسەندکرد.

رۆژی 16ی شوبات دادگای تاوانه‌كانی دوی هه‌ولێر بڕیاریدا به‌شه‌ش ساڵ زیندانیكردن بۆ پێنج چالاکوان و رۆژنامەنوسی سنوری بادینان بەتۆمەتی (کۆکردنەوەی زانیاری قەدەغەکراو، کارکردن بۆ گروپی چەکداری و پێدانی زانیاری بە لایەنی دەرەکی، بەمەبەستی تێکدانی ئاسایشی کوردستان.(

بڕیارەکەی دادگای هەولێر بەگوێرەی مادەی 21ی سزادانی عێراقی بو کەتایبەتە بە تێکدانی ئاسایشی هەرێم و کارکردنی بۆ لایەنی دەرەکی، بڕیارەکەش لەسەر ئاستی ناوخۆ و نێودەوڵەتی ناڕەزایی لێکەوتوەتەوە.

ئەو رۆژنامەنوس و چالاکوانانەی بڕیارەکەیان بۆ دەرچوە بریتین لە  (شێروان شێروانی، ئه‌یاد كه‌ره‌م، گوهدار محه‌مه‌د ئه‌مین، شڤان سه‌عید و هاریوان عیسا)،  بەوتەی ئاسۆ ئاشم پارێزەری دەستگیرکراوەکان و ئەو پەرلەمانتار و چالاکوانانەی ئامادەی دانیشتنەگەی دادگا بون راگیراوەکان سەرجەم تۆمەتەکانیان رەتکردوەتەوە و دانیان بەهیچ شتێکدا نەناوە کە تاوان بێت و ھیچ بەڵگەیەکی سەلمێنەر نەبوە تاوانباریان بکات، لەئەنجامیشدا دادوەر شەش ساڵ حوکمیداون.

ئەو کەسانەی ناڕازین لەبڕیارەکانی دادگا باوەڕیانوایە پێویست بو ئەو کەسانە بەیاسای ژمارە (35)ی رۆژنامەگەری و یاسای ژمارە (11) خۆپیشاندانەکان لەهەرێمی کوردستان مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت، چونکە ئەو کەسانە هاوڵاتی مەدەنی رەخنەگرو بێ چەکن بەپێی دەستوری عێراق مافی ئازادی رادەربرینیان پێداوە، داواش دەکەن حکومەتی ھەرێمیش واز لە تەحەدا و فشارخستن بۆ سەر دەستەڵاتی دادوەری بھێنێت و بە نیشتیمانییانە مامەڵە لەگەڵ راگیراوەکان بکات.

لای خۆیەوە بەڵقیس والی، نوێنەری ڕێکخراوی هیومان ڕایتس وۆچ لەعێراق بەئاژانسی فرانس پرێسی راگەیاندوە، "هەست بەنیگەرانی سزادانی دەستگرکراوانی بادینان دەکەین بەهۆی ویستێکی سیاسی و ئاڕاستەکانی دادگای پێداچونەوە کە پێوەرەکانی دادگایەکی دادپەروەرانەی پشتگوێ خستوە".

بەرپرسەکەی ئەو رێکخراوە باوەڕی وایە بڕیارەکە ئەو ئەنجامە ڕوندەکاتەوە کە "تاچەندە دەسەڵاتدارانی هەرێم ئازادیی ڕادەربڕین پێشێل دەکەن".

 

z.s

وەزارەتی کارەبای هەرێم: ئامادەین کارەبا بۆ پارێزگاکانی عێراق دابین بکەین

 

بەڕێوەبەری وەبەرهێنانی وزەی كارەبا لە وەزارەتی كارەبای هەرێم رایگەیاند، حکومەتی هەرێم لە ئێستادا ٥٠٠ مێگاوات کارەبا بە سێ پارێزگای عێراق دەدات.

دیار بابان بەڕێوەبەری وەبەرهێنانی وزەی كارەبا لە وەزارەتی كارەبای هەرێم بە میدیاکانی عێراقی راگەیاندووە، هەرێم ئامادەیی دەربڕیوە بۆ پێدانی كارەبا بە پارێزگاکانی عێراق بەتایبەت بەو پارێزگایانەی، کە دەتوانرێت سودمەندبن لە كارەبای هەرێم لەوانەش نەینەوا و كەركوک و دیالە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، پێدانی کارەبای هەرێم بە پارێزگاکانی عێراق كاریگەری لەسەر رێژەی بەرهەمهێنانی كارەبا لە پارێزگاكانی هەرێم نابێت.

ئەوەشی خستەڕوو، ئەگەر حکومەتی عێراق داوای كارەبا لە حکومەتی هەرێم بکات، ئامادەن کارەبایان پێبدەن بۆ ئەوەش داوایان لە بەغدا کردووە سوتەمەنی بۆ بەکارخستنی بەشێک لە وێستگەکان دابین بکات.

ئەگەرچی تا ئێستا لە هەرێمی كوردستان كارەبا وەكو پێویست نیە چەندین جار بەڵێنی باشتركردنی كارەبا دراوە بەڵام ئەم پرسە هەروەكو خۆی ماوەتەوە ،ساڵانە لەگەڵ هاتنی وەرزی سەرما و گەرمادا کێشە و گرفت لە کەمی پێدانی کاتژمێرەکانی کارەبا لە هەرێمی کوردستاندا هەیە.

 

 

بيستون ...

كازمی فەرمانی لێكردنەوەی وێنەی كەسایەتیە ئێرانیەكانی دەركرد

مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عێراق داوا لە حەشدی شەعبی دەكات وێنەی كەسایەتییە ئێرانییەكان لە ناوچەیەكی سونە نشینی شاری بەغدا لێبكرێنەوە.

سەرچاوەكانی هەواڵی عێراقی بڵاویانكردووەتەوە: مستەفا كازمی رێنمایی دەركردووە بۆ حەشدی شەعبی و داوای لێكردوون وێنەی ئەو كەسایەتییە ئێرانیانەی كە لەناوچەی ئەعزەمییەی شاری بەغدا هەڵواستراون لێبكرێنەوە.
ئەوەش هاتووە: ئەعزەمییە دیارترین ناوچەی سونەكانە لە شاری بەغدا و هەڵواسینی ئەو وێنانە لەناوچەكانیان بێزار و توڕەی كردوون.

خومەینی و عەلی خامنەیی و قاسم سولەیمانی لە دیارترین ئەو كەسایەتیە ئێرانیانەن كە لە ژمارەیەكی زۆر ناوچەی شاری بەغدا وێنەكانیان هەڵواستراون، ئەوەش لە یادی "رۆژی قودسی جیهانی".

 

z.s