عێراق هێنانەوەی کەسوکاری چەکدارانی داعشی لە کەمپی هۆل ڕاگرت

سەرۆکی لیژنەی هەرێم و پارێزگاکانی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند، حکومەتی عێراق گواستنەوەی کەسوکاری چەکدارانی پێشووی داعشی لە کەمپی هۆلی پارێزگای حەسەکە لە رۆژئاوای کوردستانەوە بۆ کەمپی جەدعە لە نەینەوا بۆ کاتێکی نادیار راگرت.

شێروان دووبەردانی، سەرۆکی لێژنەی هەرێم و پارێزگاکانی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند، "لەلایەن حکومەتی عێراقەوە ئاگادارکراینەوە کە ئەو بڕیارەی بۆ گواستنەوەی 100 خێزانی چەکدارانی پێشووی داعش کە لە 700 کەس پیکهاتبوون هەبوو، راگیراوە".

شێروان دووبەردانی گوتیشی "رۆژی چوارشەممە، حکومەتی عێراق ئەو ئۆتۆمبیلانەی لە سووریاوە گەڕاندەوە بۆ عێراق کە رۆژی سێشەممە بەمەبەستی هێنانەوەی ئەو ژن و منداڵانەی چەکدارانی پێشووی داعش رەوانەی کردبوون، کە بڕیاربوو ئەمڕۆ پێنجشەممە بگەنە کەمپی جەدعە لە پاریزگای نەینەوا".

سەرۆکی لێژنەی هەرێم و پارێزگاکانی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق گوتیشی، راگرتنی بڕیارەکە دوای گوشارەکانی ئەوان و پارێزگاری نەینەوا و ژمارەیەک پەرلەمانتار دێت و ئەوەشی گوت کە وەزیری کۆچ و کۆچبەرانی عێراقیش لەگەڵ هێنانەوەی ئەو کەسوکارانەی داعشدا نییە بۆ عێراق.

بەپێی قسەکانی دووبەردانی، هێنانەوەی ئەو منداڵ و ژنانەی چەکدارانی پێشووی داعش دەبێتە کێشە لە پارێزگای نەینەوا و بۆ هەموو عێراقیش و گوتی، "ئەوان بۆمبی تەوقیتکراودەبن و هەموو کاتێک ئەگەری تەقینەوەیان هەیە".

کەمپی هۆل لە پارێزگای حەسەکە گەورەترین کەمپی ئاوارەکانی رۆژئاوای کوردستان و سووریایە، دانیشتووانەکەی لە نزیکەی 60 هەزار کەس دەبن، بەشی زۆریان هاوژین و منداڵانی چەکدارانی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام ناسراو بە داعشن، بەپێی نەتەوەیەکگرتووەکان، دانیشتووانی کەمپەکە هەڵگرانی وڵاتینامەی 37 وڵاتن و 31 هەزاریان منداڵن.

شێروان دووبەردانی ئەوەشی گوت کە 30 هەزار کەس لە کەسوکاری چەکدارە عێراقییەکانی داعش کە بەڕەچەڵەک عێراقیین لە کەمپی هۆلن لە پارێزگای حەسەکەی رۆژئاوای کوردستان لە ناوچەکانی ژێر دەستی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر.

بەپێی ئەو ئەندامەی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، حکومەتی عێراق و بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر بەسەرپەرشتی نەتەوەیەکگرتووەکان رێککەوتنیان بۆ گەڕاندنەوەی ئەو ژن و منداڵانە بۆ کەمپی جەدعە لە پارێزگای نەینەوا هەیە.

 

z.s

تەندروستیی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر: قۆناخی مەترسیداری تووشبوون بە کۆرۆنامان تێپەڕاند

هاوسەرۆکی دەستەی تەندروستیی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر رایگەیاند، بڕیاری قەدەخەی هاتووچۆ بۆ پاراستنی ژیانی هاونیشتمانیانە و دەشڵێت، "لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر، قۆناخی مەترسیدارمان تێپەڕاندووە و ژمارەی تووشبووانی کۆرۆناش لە کەمبوونەوەدایە".

جوان مستەفا، هاوسەرۆکی دەستەی تەندروستیی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر رايگەیاند: "پێش 10 رۆژ ژمارەی تووشبووانی کۆرۆنا لە باکوور و رۆژهەڵاتی سووریا لە ئاستێکی مەترسیداردا بوو بەجۆرێک ژمارەی تووشبووان زۆر بەرزبووەوە و تەواوی 14 ناوەندەکانی تایبەت بە پێشوازیکردن لە تووشبووانی کۆرۆنا توانای وەرگرتنی نەخۆشی دیکەیان نەمابوو، بەڵام بەهۆی بەردەوامی قەدەخەی هاتووچۆوە مەترسییەکەمان تێپەڕاند."

جوان مستەفا گوتیشی:" لەماوەی رابردوودا لە شارەکانی قامشلۆ و دێرکێ مەترسی زۆر گەورە هەبوو، بەڵام ئێستا دۆخەکە بەرەو باشبوون دەچێت. ژمارەی تووشبووانی کۆرۆناش هێدی هێدی روو لەکەمبوونەوەیە. کێرڤی تووشبوون بە کۆرۆناش رووی لەدابەزینە."

جوان مستەفا باشتربوونی دۆخی تەندروستی لە رۆژئاوای کوردستان بۆ ئەوە گەڕاندرەوە کە "نزیکەی مانگێکە قەدەخەی هاتووچۆ هەیە، ئێستاش ماوەکەی درێژکراوەتەوە. ئەگەریش پێویست بکات دوای تەواوبوونی قەدەخەی مەرجدار کە 7ی مانگ دەستپێدەکات و تاوەکو 16ی مانگ بەردەوام دەبێت، دووبارە قەدەخەکە بەردەوام دەبێت. هەموو ئەوەش بۆئەوەیە نەگەڕێینەوە دۆخی پێشتر و ژیانی هاونیشتمانیان پارێزراو بێت."

هاوسەرۆکی دەستەی تەندروستیی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر ئەوەشی گوت: "زیاتر کەسانی بەتەمەن پێشتر تووشی کۆرۆنا دەبوون، بەڵام ئەمجارە منداڵانیش تووشی کۆرۆنا بوون. هەروەها زیاتر پیاوان تووشی کۆرۆنا دەبن و تووشبوون لەنێو ژناندا لە رۆژئاوای کوردستان کەمترە."

بەپێی دەستەی تەندروستیی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر، لەماوەی 24 کاتژمێردا لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هەسەدە 44 تووشبووی کۆرۆنا تۆمارکراون، 6 تووشبوو چاکبوونەتەوە و 7 کەسیش لە شارەکانی قامشلۆ و گرکێ لەگێ و دێرەزوور بە کۆرۆنا مردوون.

ئەو کەسانەشی تووشی کۆرۆنا بوون، 14یان لە حەسەکە، 1 لە قامشلۆ، 2 دێرک، 1 چلاغا، 23 رەققە و 3 کەمپی رۆژ بوون. بەمەش ژمارەی گشتیی تووشبووانی کۆرۆنا لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هەسەدە گەیشتووەتە 16 هەزار و 319 تووشبوو، لەو ژمارەیە 636 کەسیان گیانیان لەدەستداوە و هەزار و 673 کەس چاکبوونەتەوە.

 

 

z.s

ناسنامەى ئەو کچە ئاشکرابوو کە لەسەر پردى وڵوبە خۆى هەڵدایە خوارەوە و گیانیلەدەستدا

پۆلیسی سلێمانی ناسنامەی ئەو کچەی ئاشکراکرد کە دوێنێ خۆی کوشت

پۆلیسی پارێزگای سلێمانی، ناسنامەی ئەو کچەی ئاشکراکرد کە دوێنێ لەسەر پردی وڵووبە خۆی خستەخوارەوە و گیانی لەدەستدا.

پۆلیسی سلێمانی رایگەیاندووە، كچەكە ناوی (م،أ،م) و لەدایكبووی ساڵی 2001 و پیشەی خوێندكارە، دانیشتووی گەڕەكی هوانەی شاری سلێمانییە.

بەپێی لێكۆڵینەوە سەرەتاییەكانی پۆلیسی سلێمانی، كچەكە سەرلەبەیانی رۆژی چوارشەممە بەمەبەستی چوونی بۆ خولێك لەگەڵ براكەیدا لە ماڵ چووەتە دەرەوە و پاش جیابوونەوەی لە براكەی چووەتە سەر پردی وڵووبە و خۆی هەڵداوەتە خوارەوە.

پۆلیسی سلێمانی ئاماژەی بەوەشکردووە، لێكۆڵینەوەكانی پۆلیس بۆ ئاشكراكردنی هۆكاری رووداوەكە بەردەوامە و لەلایەن بنكەی پۆلیسی سەیوانەوە پەڕاوی لێكۆڵینەوه بۆ رووداوەكە كراوەتەوە.

دوێنێ چوارشەممە 05-05-2021 سەرکەوت ئەحمەد، گوتەبێژی پۆلیسی سلێمانی رایگەیاند: "سەر لە بەیانی چوارشەممە، کچێک لەسەر پردی وڵووبە لە سەنتەری شاری سلێمانی، کەوتووەتە خوارەوە و گیانی لەدەستداوە".

بەپێی زانیارییەکان، کچەکە لە کاتی خۆهەڵدانی لەسەر پردەکە، کەوتووەتە سەر تاکسییەک، ئێستا شۆفێری  تاکسییەکە لە بنکەی پۆلیسی سەیوان دەستبەسەرە.

 

 

z.s

کۆرۆنای هیندی گەیشتە پارێزگای ورمێی رۆژهەڵاتی کوردستان

بەرپرسانی وەزارەتی تەندروستیی ئێران رایانگەیاند، 38 تووشبووی ڤایرۆسی کۆرۆنای ئەفریقی و 13 تووشبووی کۆرۆنای هیندییان دەستنیشانکردووە، کە لە هیندییەکان 10 کەسیان لە رۆژهەڵاتی کوردستانن.

عەلی ئەحمەد ئاقاپوور، بەرپرسی راگەیاندنی ناوەندی بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنای پارێزگای ورمێ رایگەیاند: لە شاری شوتی سەر بە پارێزگای ورمێ، 10 تووشبوویان دەستنیشانکردووە کە هەڵگری ڤایرۆسی هیندی بوون.

بەگوتەی عەلی ئەحمەد ئاقاپوور، ئەوان هەموویان لە کارگەیەکدا کە کرێکارە هیندییەکان بەڕێوەی دەبەن کاریانکردووە، کرێکارانی کارگەکە هەموو بۆ ماوەی دوو هەفتە کەرەنتین دەکرێن و پشکنینیان بۆ دەکرێ.

ئاقاپوور دەڵێ: جگە لە کرێکارانی ئەو کارگەیە تووشبووی دیکەی کۆرۆنای هیندی لە پارێزگای ورمێ دەستنیشان نەکراوە و هەوڵدەدەن رێگریی بکەن ئەم ڤایرۆسە لەم پارێزگایەدا زیاتر تەشەنە نەکات.

هاوکات سەعید نمەکی، وەزیری تەندروستی ئێران دەڵێ: لە پارێزگای قومیش 3 کەسی هیندی هەڵگری ڤایرۆسی کۆرۆنای هیندییان دەستنیشانکردووە و ئێستا کەرەنتین کراون.

وەزیری تەندروستیی ئێران ئاماژەی بەوەشکرد، لە هەوڵدان ئەو کەسانە دەستنیشان بکەن لەگەڵ ئەوان پەیوەندییان هەبووە و گوتیشی: "لە پارێزگای هورموزگان لە باشووری ئێران نزیکەی 38 تووشبووی کۆرۆنای ئەفریقیی دەستنیشانکراون، ئەگەر ڤایرۆسی کۆرۆنای هیندی یان ئەفریقی تەشەنە بستێنێ، سیستەمی تەندروستیی ئێران خۆڕاناگرێت و کێشە دروست دەبێت. بۆیە داوا لە خەڵک دەکەین پابەندی رێوشوێنە تەندروستییەکان بن".

ئێران ئێستا خەریکە شەپۆلی چوارەمی کۆرۆنا کە بە کۆرۆنای ئینگلیزی دەناسرێ، تێدەپەڕێنێت. بەپێی راپۆرتی وەزارەتی تەندروستیی ئێران، ئەم شەپۆلەی کۆرۆنا لە بەشێکی زۆری پارێزگاکانی ئەو وڵاتەدا هێوربووەتەوە، بەڵام هاوکات لە پەیوەندیی لەگەڵ مەترسیی هەڵکشانەوەی ژمارەی تووشبوون بە کۆرۆنا هۆشدارییان داوە.

بەپێی دوایین راپۆرتی وەزارەتی تەندروستیی ئێران، تاوەکو ئێستا 73 هەزار و 568 کەس بەهۆی کۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە و 2 ملیۆن و 591 هەزار کەسیش تووشبوون.

 

 

Z.s

رێژەی ئالودەبوون بە مادەی هۆشبەر لەناو گەنجانی عێراقدا گەیشتووەتە %50

ئەنجوومەنی باڵای دادوەری عێراق ئاشکرای کرد کە رێژەی ئالودەبوونی گەنجان بە مادەی هۆشبەر گەیشتووەتە %50، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ خراپی رەوشی ئابووری لە وڵاتەکەدا.

بە گوێرەی راگەیەنراوێکی ئەنجوومەنی باڵای دادوەری عێراق، دادوەری دادگای لێکۆڵینەوەی موسەیب لە بابل، نەبیل تائی رایگەیاندووە، رێژەی ئالودەبوون بە مادەی هۆشبەر لەنێو گەنجاندا گەیشتووەتە %50، بەڵام ئەم داتایە بە فەرمی یەکلایی نەکراوەتەوە".

نەبیل تائی راشیگەیاندووە کە ئەو کەسانەی مادەی هۆشبەر بەکاردەهێنن و بازرگانی پێودەکەن لە زۆربەی ناوچەکاندا هەن، بەڵام بە زۆری و بەنزیکەیی %70 لە گەڕەکە هەژازنشینەکان و ئەو ناوچانەدان کە رێژەی بیکاری تیایاندا زۆرە، لەگەڵ بوونی کێشەی کۆمەڵایەتی.

نەبیل تائی بە ئاماژەدان بەوەی کە مادەی هۆشبەر لەنێو هەردوو رەگەزی نێر و مێدا بڵاوبووەتەوە وتویەتی "تاوانەکانی مادەی هۆشبەر تەنها لە پیاواندا نییە، بەڵکۆ ئەوە دەبینین کە ئافرەتانیش تێوەگلاون، گرنگترین هۆکار بۆ بڵاوبوونەوەی زیاتری مادەی هۆشبەرەکان دەگەڕێتەوە بۆ زیادبوونی بەرهەمهێنانی مادەی هۆشبەر لەسەر ئاستی جیهان، هەروەها مەترسیداریی تەکنۆلۆجیای گەیاندن و گواستنەوە کە رۆڵی کاریگەریان هەیە لە خێرا بڵاوبوونەوەیدا."

بە وتەی ئەو دادوەرە، داوا یاساییەکانی مادە هۆشبەرەکان لە دادگاکاندا زۆر زۆرە و داتاکانی بەرکارهێنانی مادە هۆشبەرەکان بەردەوام روو لە هەڵکشانە.

لە میانی دەیەکانی رابردوودا عێراق وەک رێڕەوێک بۆ گواستنەوەی مادەی هۆشبەر لە ئەفغانستان و ئێرانەوە بۆ ئەورووپا و وڵاتانی کەنداوی عەرەبی سەیردەکرا.

لە دوای رووخانی رژێمی پێشووی عێراق ساڵی 2003 بەهۆی ناکۆکییەکان و ناسەقامگیری رەوشی ئەمنیی و ئابووری، لە ئێستادا عێراق بووەتە بەکاربەری سەرەکیی لە جۆرە جیاوازەکانی مادەی هۆشبەر.

 

k-s