راهێنانێکی بەسود کە یارمەتیت دەدات بە چەند خولەکێک خەوت لێبکەوێت

لە رۆژگاری ئێستادا و بەکاریگەری تەکنەلۆژیا، مرۆڤەکان دووچاری خەوزڕان و ناڕێکی لە کاتەکانی نوستندا بوون،

ئەمەش کاریگەری نەرێنی هەیە لەسەر تەندروستی بەگشتیی و دەبێتە هۆکارێک بۆ لاوازبوونی سیستمی بەرگری لەش.بۆیە پێویستە گرنگی بە خەوی تەندروست بدرێت، کە هەموو رۆژێک هەمان کاتی نووستن و لە خەو هەستانت هەبێت، تا هاوسەنگی و خەوێکی تەندروستت هەبێت.

لێرەدا باس لە تەکنیک، یاخود راهێنانێک دەکەین کە یارمه‌تیت دەدات بە ئاسانی بچیتە خەوێکی قوڵەوە.ئەویش بە جێبەجێ کردنی ئەم هەنگاوانە:

1. هەڵبدە هەموو ماسولکەکانی روخسارت خاو بکەیتەوە، تەنانەت ماسولکەکانی ناو دەم و مەڵاشووت.

2. ماسولکەکانی دەست و شانەکانت بەتەواوی خاو بکەره‌وە.

3. پاشان ماسولکەکانی قاچەکان و رانەکانت هەمووی بەتەواوی خاو بکەره‌وە.

4. لەرێگەی لوتەوە، هەناسەیەکی قوڵ وەربگرە و سییەکانت پڕبکە لە هەوا.

5. بۆ چەند چرکەیەک هەناسەکە رابگرە.

6. پاشان بە هێواشی هەناسەکە لە رێگەی دەمەوە بدەرەوە.

7. بەتەواوی مێشکت خاوێن بکەرەوە و بیوەستێنە لە بیرکردنەوە، گەر بۆماوەی ١٠ چرکەش بێت.8. ئەگەر نەتتوانی خاڵی پێشوو جێبەجێ بکەیت، ئەوا بۆ ماوەی چەند چرکەیەک، ئەم رستەیە بڵێرەوە لە زیهنی خۆتدا: "بیر مەکەره‌وە، بیرمەکەره‌وە، بیرمەکەره‌وە". ئه‌وكات ده‌بینیت كه‌ پاش چەند خولەکێکی کەم، بە ئارامی خەوت لێدەکەوێت.

ك-س

ڕكابەرەكەی سامسۆنگ مۆبایلە نوێكەی دەخاتە بازاڕەوە

كۆمپانیای OPPO ی چینی، مۆبایلێكی نوێ ئامادەی بازاڕەكانی جیهان دەكات، كە لە توانایدایە كێبڕكێ لەگەڵ خێزانی مۆبایلەكانی Galaxy A بكات.

بەپێی زانیارییە دزەپێكراوەكان نرخی مۆبایلی OPPO A52 250 دۆلار تێناپەڕێنێت، خاوەنی هەیكەلكی پتەوە كە توانای خۆڕاگرتنی دژی خۆڵ و ئاو و شكان هەیە.

قەبارەی ڕونمای مۆبایلەكە 6.5 ئینجە بە وردیی پیشاندانی Full HD+ (2400/1080) پێكسڵ، كونێكی بچووكیش لەسەرەوەی مۆبایلەكە، بۆ كامێرای پێشەوە تەرخان كراوە.

مۆبایلەكە خاوەنی پاترییەكی 5000 میلی ئەمپێرە لە كاتژمێرێكدا، كە دەتوانێت بۆ ماوەی 3 ڕۆژ بۆ گوێگرتن لە گۆرانی و مۆسیقا و بەكارهێنانی ئینتەرنێت بەكاربهێنرێت، هەروەها توانای بارگاوی كردنەوەی خێرای هەیە بە 18 وات.

مۆبایلەكە خاوەنی چوار كامێرای سەرەكییە بە وردیی وێنەگرتنی (48+8+2+2) مێگاپێكسڵ و كامێرای پێشەوەی 16 مێگاپێكسڵە و تایبەتمەندی ناسینەوەی ڕووخساری هەیە.

پرۆسێسەری مۆبایلەكە بریتییە لە Quаlcomm Snаpdragon 665 نەوەی هەشتەم بە كۆدی 2.0 گێگاهێرتز، هەروەها مۆبایلەكە خاوەنی ڕامێكی 6 گێگابایتە.

ك-س

برادەر

كتێبی برادەر، دواهەمین كتێبی شیعری، شاعیری بەتوانا( صدیق عەلی)یە، كە تێیدا چەندین تێكستی شیعری تازەی لەخۆ گرتووە. صدیق عەلی شاعیرێكە شارەزایی باشی لە ئەدەبی كلاسیكی‌و ئەدەبی هاوچەرخ هەیە، بەڵام شاعیرێكی دووبارە نیە، لەنێوان كلاسیك‌و هاوچەرخ، خاوەنی خۆیەتی. ئەدەبێكی تایبەت‌و زمانێكی خۆی هەیە. صدیق زاڵە بەسەر وشەو هیچ كات قەرزداری وشەو پەرەگرافەكان نیە. دەوڵەمەندە لە ماناو دەربڕین‌و دروست كردنی وێنە.. كەم شاعیر هەیە بەم رادەیە لە دروستكردنی وێنەی شیعری سەركەوتوو بێت. شیعرەكانی صدیق عەلی سەرپێیانە جێت ناهێڵن، مانات پێ دەبەخشن‌و چیرۆكێكت بۆ دەگێڕنەوە. ئازارت نادەن بەڵام رێگاو ماڵی ئازارەكانت نیشان دەدەن. دژی ژیان نیە، بەڵام راستەقینەی تاڵیەكانی ژیانت بۆ باس دەكات. چەندە بتەوێ دوور بكەویتەوە لە ناوەڕۆكی شیعرەكانی، ئەو هێمنتر دێتەوە لات. زمانی صدیق عەلی، نیشتمانی‌و ئەدەبی‌و خاوەن فەرهەنگە، لە زمانی لۆكاڵی دەرچووە. بۆیە ئەو شاعیری نیشتمانە. شاعیری هەموانە.

دواهەمین كتێبی كە تازە چاپكراوە، یەكەم بەرهەمی نیە‌و دوا بەرهەمیشی نابێت، ئەمە چەندەمین كتێبی شیعری صدیق عەلییە، دێتە ناو ئەدەب‌و كتێبخانەی كوردی.

كتێبی برادەر شیاوی قسەلەسەركردن‌و خوێندنەوەیە.

چه‌ند ئامۆژگاری بۆ ئه‌وانه‌ی نه‌خۆشی درێژخایه‌نیان هه‌یه‌

 

۱.ئه‌وانه‌ی نه‌خۆشی غوده‌ی ده‌ره‌قی كه‌م كاریان هه‌یه‌ و له‌سه‌ر ده‌رمانی پایڕۆكسینن ،به‌رده‌وام به‌ له‌سه‌ر هه‌مان بڕی ده‌رمان ئه‌گه‌ر نه‌توانی شیكار ئه‌نجام بده‌ی.

له‌كاتی به‌ڕۆژوو بوونت كاته‌كانی خواردنی حه‌به‌كه‌ت به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت:

یه‌كه‌م:ئه‌گه‌ر نه‌خه‌وتی تاكو پارشیو ئه‌توانی نیو سه‌عات پێش پارشیو حه‌به‌كه‌ بخۆی.

دووه‌م:ئه‌گه‌ر دوای نان خواردنی ئێواره‌ و نزاو پاڕانه‌وه‌ خه‌وتیه‌وه‌ ئه‌وا حه‌به‌كه‌ دوایین شت بخۆ پێش پاڵ كه‌وتن ونوستن.

۲.ئه‌وانه‌ی غوده‌ی ده‌ره‌قی پڕكاریان هه‌یه‌ واته‌ غوده‌كه‌یان زیاد كار ئه‌كات و ده‌رمانی carbimazole یان methimazole وه‌رئه‌گرن پێویسته‌ به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر ده‌رمانه‌كه‌ی خۆیان ،ئه‌گه‌ر مانگ و نیوێك یان دوو مانگیان ته‌واو كردیه‌ ئه‌وا ئه‌گه‌ر كرا باشتره‌ شیكاری غوده‌ TFT بكرێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر نه‌كرا:

یه‌كه‌م:ئه‌گه‌ر نیشانه‌كانت كه‌م بووه‌ته‌وه‌ له‌ شێوه‌ی ده‌ست له‌رزین و دڵه‌ كوتێ و زۆری ئاره‌ق كردن و كه‌می كێش و بێ هێزی، ئه‌توانی ده‌رمانه‌كه‌ كه‌م بكه‌یه‌وه‌ به‌س ڕانه‌گری به‌ ڕاوێژ له‌گه‌ڵ پسۆڕی خۆت.

دووه‌م:ئه‌گه‌ر نیشانه‌كانت وه‌ك خۆی ماوه‌ به‌ ردوام به‌ له‌سه‌ر هه‌مان بڕی ده‌رمان ، كه‌م نه‌كه‌یته‌وه‌.

۳.ئه‌وانه‌ی تووشی كه‌م كاری غوده‌ی ژێر مێشكه‌ ڕژێن یان كه‌م كاری غوده‌ی سه‌رووی گورچیله‌ بوون(غده‌ النخامیه‌ والكڤریه‌) ،به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناكرێ ده‌رمانه‌كان به‌جێ بێڵی ،له‌ئه‌گه‌ری هه‌ر نه‌خۆشیه‌ك پێویسته‌ بڕی هایدرۆكۆرتیزۆن یان پریدنیزۆڵۆن زیاد بكه‌ی به‌ ڕاوێژ له‌گه‌ڵ پسپۆڕی خۆت، یان به‌پێی ئه‌و جه‌دوه‌له‌ كه‌بۆت دیاری كراوه‌ ڕاهێنراوی.

٤.ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی هۆڕمۆنی شیر له‌ خوێنیان به‌رزه‌ به‌هۆكاری بوونی گرێ له‌ڕژێنی نوخامی به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر ده‌رمانه‌كه‌ی خۆتان و شیكار دوا بخه‌ن كێشه‌ نیه‌.

٥.ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی پاڵه‌په‌ستۆی خۆێنیان به‌رزه‌ به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر ده‌رمانی خۆتان و شیكار دوابخه‌ن ،له‌ ماڵه‌وه‌ چاودێری بكه‌ن ،ئه‌گه‌ر پاڵه‌په‌ستۆی خوێن گه‌یشته‌ سه‌رووی ۱٤۰/۹۰ زیاتر له‌ جارێك په‌یوه‌ندی به‌ پسپۆڕی خۆته‌وه‌ بكه‌.

٦.ئه‌وانه‌ی نه‌خۆشی شه‌كره‌یان هه‌یه‌ و ئێستا كاتی شیكاری شه‌كره‌ی سێ مانگیه‌ HbA1c،كێشه‌ نیه‌ شیكاره‌كه‌ دوابخه‌ ئه‌كرێت هه‌ر چوار مانگ بۆ شه‌ش مانگ ئه‌نجامی بده‌ی،به‌رده‌وام به‌ له‌سه‌ر ده‌رمانه‌كانی خۆت و چاودێری شه‌كره‌ی ڕۆژانه‌ت بكه‌.

۷.ئه‌وانه‌ی ده‌رمانی چه‌وری به‌كاردێنن به‌هه‌ردوو جۆره‌كه‌ی چه‌وری كۆڵیستڕۆڵ یان چه‌وری سیانی به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر چاره‌سه‌ر په‌له‌ مه‌كه‌ن له‌ شیكارو تاقیگه‌.

ئا / د.عزیز مزه‌فه‌ر جه‌عفه‌ر ، پسپۆری نه‌خۆشییه‌كانی دڵ و هه‌ناو

 

 

ب - ل

سەیرترین ڕێگاكانی كەرەنتینە لە جیهاندا

زۆرینەی وڵاتانی جیهان ڕێوشوێنی لە پێشنەیان گرتووەتەبەر بۆ ڕێگریی لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا، بەشێكیان ڕێكارەكانیان تووندە و بەشێكی دیكەشیان شێوازی نوێ‌ و تاڕادەیەك سەیریان گرتووەتەبەر.

 

لە پەنەما هەزار حاڵەتی تووشبوون بە كۆرۆنا هەیە، ڕێوشوێنەكان بە پێی ڕەگەزە و ژن‌ و پیاو لە یەك جیاكراوەتەوە، لە ڕۆژی چوارشەممەی داهاتووەوە، هاووڵاتییانی پەنەما بۆیان هەیە ڕۆژانە 2 كاتژمێر بچنە دەرەوەی ماڵەكانیان، ئەوەش ڕۆژێك بۆ پیاون‌ و ڕۆژێك بۆ ژنانە.

 

 

ڕێوشوێنەكان لە كۆڵۆمبیا جیاوازە و ڕێگە بە بەشێك لە دانیشتووانی شارەكان دەدرێت بەپێی ژمارەی كۆتایی ناسنامەكەیان بچنە دەرەوە، بۆ نمونە؛ ئەوانەی ناسنامەكەیان بە ژمارە 0، 7، 4 كۆتایی دێت ڕۆژانی دووشەممەیان بۆ دیارییكراوە بۆ چوونە دەرەوە، ئەوانەش كە ژمارەی 1، 8، 5 لە كۆتایی ناسنامەكەیاندایە ڕۆژی سێ شەممەیان بۆ دیاریی كراوە.

 

 

سڕبیا تەنها ڕێگەی چوونەدەرەوەی بەو كەسانە دەدا كە خاوەنی سەگن، تەنها لە نێوان كاتژمێر 8 بۆ 9ی ئێوارە، ئەوەش زیاتر لەبەر سەگەكانیان بۆ ئەوەی بێتاقەت نەبن نەوەك مرۆڤەكان، خاوەنی سەگەكان بەوە ناڕازی بوون‌ و گوتیان، كاتژمێرێك بەس نییە، ناڕەزاییەكە بووە هۆی ئەوەی حكومەت ئەو بڕیارەش هەڵبوەشێنێتەوە و هیچ ڕێگایەكی چوونەدەرەوە نییە لەو وڵاتە.

 

 

حكومەتی سوید ڕێكاری كەرەنتینەی داوەتە دەست خەڵكەكە خۆی، پێی گوتوون بە عەقڵی خۆیان چۆنیان پێ باشە بەو جۆرە خۆیان بپارێزن، بەڵام كۆبوونەوەی زیاتر لە 50 كەس لە شوێنێكدا قەدەغەیە، قوتابخانەی خوار تەمەن 6 ساڵ‌ و چێشتخانە و قاوەخانەكان لەو وڵاتە كراوەن.

 

ك-س

 

 

كەرەنتینە لە مالیزیا ڕووداوێكی دروستكرد كە توڕەیی ژنان‌ و داوای لێبوردنی حكومەتی لێكەوتەوە، وەزارەتی كاروباری ژنان گرتەیەكی ڤیدیۆیی بڵاوكردەوە و داوای لە خانمان كرد لە كاتی كەرەنتینەدا ماكیاج بكەن‌ و خۆیان بۆ هاوسەرەكانیان جوان بكەن‌ و جل‌وبەرگی جوان بپۆشن‌ و هاوسەرەكانیان بێزار نەكەن، ژنان بەوە ناڕازیی بوون‌ و حكومەتیان ناچار كرد داوای لێبوردن بكات.

 

 

لە نەمسا دۆخەكە جیاوازە، لەگەڵ ئەوەی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانیی دەڵێت كەسانی تەندروست پێویستیان بە بەكارهێنانی دەمامك نییە، بەڵام حكومەتی نەمسا خەڵكەكەی ناچار كردووە كە هەركەس بچێتە ماركێتەكان دەبێت دەمامك بپۆشێت، نەمسا چوارەم وڵاتی ئەوروپایە دوای چیك‌ و بۆسنە و سلۆڤاكیا بەستنی دەمامكی كردووە بە بڕیار و خەڵكەكە ناچارن بیپۆشن.