یارجان بەشێوەیەکی سەرنچراکێش دەردەکەوێت

یارجان کە خانمێکی سلێمانی یەو کاری مۆدێل دەکات، دوای ماوەیەک ونبوون سەرلەنوێ دەردەکەوێتەوەو چەند وێنەیەکی سەرنجڕاکێش بڵاودەکاتەوە.

ماوەیەک لەمەوبەر هەوالێک لەسەر دەستگیرکردنی یارجان لە پۆلیسی سلێمانی بڵاوکرایەوەو ماوەیەک لە تۆڕە کٶمەڵایەتییەکانی هیچ چالاکی نەما، بەڵام سەرلەنوێ لەم رۆژانەدا دەرکەوتەوە.

شانیار هەمیشە بەوێنە جوان و مۆدەکانی سەرنجی هەوادارانی رادەکێشێت. 

شنیار ئەحمەد تەمەن 21 ساڵ خوێندکاری زانکۆی سلێمانی كۆلێجی زانستی كۆمپیوتەرە، لە ماوەی ڕابردوودا لە لایەن بەشێک لە پەڕەکانی فەیسبووک وەکو جوانترین کچی زانکۆکانی کوردستان هەڵبژێردرا.

http://speemedia.com

یه‌كه‌م شاجوانی كوردستان له‌ كۆیه‌ تووشی نه‌خۆشییه‌ك بووه‌

شێنی ئاكۆ یه‌كه‌مین شاجوانی كوردستان، دوای ئه‌وه‌ی گه‌شتێكی كورتی به‌ره‌و شارۆكه‌ی كۆیه‌ كرد، تووشی نه‌خۆشیی هه‌ڵامه‌ت و قوڕگ ئێشه‌ بووه‌، داوای یارمه‌تی له‌ هه‌وادارانی كرد، بۆ ئه‌وه‌ی زوو چاك بێته‌وه‌.

له‌ هه‌ژماری خۆی له‌ تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی ئینستاگرام، شێنێ ئاكۆ وێنه‌یه‌كی نوێی به‌ چاكه‌تێكی پێشمه‌رگه‌ و جامانه‌یه‌كی كورده‌وارییه‌وه‌ له‌ شارۆكه‌ی كۆیه‌ بڵاو كرده‌وه‌، دواتر له‌ ستۆری كه‌ پۆستی خێرای ئینستاگرامه‌ و بۆ ماوه‌ی 24 سه‌عات ده‌مێنێته‌وه‌، وێنه‌یه‌كی لێوی خۆی دانا، تێیدا ئاماژه‌ی به‌وه‌ كردبوو كه‌ تووشی هه‌ڵامه‌ت و قوڕگ ئێشه‌ بووه‌، داوا ده‌كات هه‌وادارانی چاره‌سه‌رێكی خێرای پێ بڵێن كه‌ له‌ ماوه‌ی ڕۆژێكدا زوو چاك بێت.

هه‌وادارانی پێیان وایه‌ له‌ شارۆكه‌ی كۆیه‌ تووشی ئه‌م په‌تایه‌ بووه‌، چونكه‌ كه‌شوهه‌وای ئه‌وێ له‌گه‌ڵ هه‌ولێر جیاوازه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی ناوچه‌یه‌كی شاخاوییه‌، به‌رده‌وام سارد و به‌فراوییه‌، جله‌كانی شێنێش هی ئه‌وه‌ نه‌بووه‌ سه‌رمای نه‌بێت و ئه‌م ده‌رده‌ نه‌گرێت.

شێنێ عه‌زیز ئاكۆ یه‌كه‌مین شاجوانی هه‌ڵبژێراوی كوردستانه‌، كه‌ له‌ رێوڕه‌سمێكی گه‌وره‌دا له‌ شاری هه‌ولێر ساڵی 2012 ساز كرا و ئه‌م تێیدا به‌ شاجوانی كوردستان دانرا، ئێسته‌ له‌ نێوان نه‌رویج و كوردستاندا ژیان به‌سه‌ر ده‌بات، له‌ تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی ئینستاگرام، به‌رده‌وام كار و چالاكییه‌كانی خۆی بڵاو ده‌كاته‌وه‌.

ترێی ڕەش سوودى زۆره‌

ترێی ڕەش یەكێكە لە میوە زۆر بەسوود و بەتامەكان بۆ تەندروستی جەستە، بەهۆی ئەو پێكهاتە و مادەی بەسوودانەی، كە لە ترێی ڕەش دایە جەستە لە زۆر نەخۆشیی دەپارێزێت.

بەپێی هەواڵێك كە لە ماڵپەڕی "food" دا بلاو كراوەتەوە و باس لە سوودەكانی خواردنی ترێی ڕەش دەكات و دەڵێت، توێژینەوە نوێكان دەریان خستووە، كە سوود و تایبەتمەندیەكانی ئەم میوەیە زۆرن بۆ پاراستنی تەندروستیت، لێرەدا باس لە چەند سوودێكی ترێی ڕەش دەكەن.

نەخۆشیەكانی دڵ: بە ھەمان شێوە دژە ئۆكسێنەری جۆری "پۆلیفینۆل" كە لەناو ئەم میوەیەدا ھەیە ئەگەری توشبوون بە نەخۆشیەكانی دڵ و لوولەی خوێن كەم دەكاتەوە و توێژینەوە نوێكان ئاماژەیان بۆ ئەوە كردووە مادەی ڕیشاڵ و پۆتاسیۆم كە لەناو ترێی ڕەشدا بوونیان ھەیە مرۆڤ لە توشبوون بە جەڵتەی دڵ دەپارێزێت، هەروەها لوولەكانی خوێن دەپارێزێت و ناهێڵێت بتەقن، چونكە كۆنترۆڵی بەرزی پەستانی خوێنیش دەكات.

شێرپەنجە: لەناو ئەم میوەیەدا پێكھاتەی دژە ئۆكسێنەری بەھێز وەك "فینۆل" ھەیە و ئەمەیش ڕێگری دەكات لە توشبوون بە چەندان جۆر لە شێرپەنجە وەك شێرپەنجەی "پەنكریاس و ڕیخۆڵە و دەم و منداڵدان و زراو و پرۆستات و قۆڵۆن".

شەكرە: لە توێژینەوەیەكدا ھاتووە، كە میوەی ترێی ڕەش وەك خۆراكێك بۆ خۆپاراستن لە تووشبوون بە نەخۆشی شەكرە بەكاربھێنرێت و ئەو كەسانەیش، كە نەخۆشی شەكرەی جۆری دووەمیان ھەیە دەتوانن ترێ بۆ دابەزاندنی ئاستی شەكری ناو خوێنیان بەكاربھێنن .

ئه‌و خۆراكانه‌ی خراپن بۆ تووشبووانی نه‌خۆشی قۆڵۆن

نه‌خۆشی قۆڵۆن به‌ یه‌كێك له‌ نه‌خۆشییه‌ بڵاوه‌كان داده‌نرێت كه‌ زیاتر به‌هۆی تووڕه‌ییه‌وه‌ تووشی ئه‌م نه‌خۆشییه‌ ده‌بین، هه‌روه‌ها نه‌خۆشییه‌كی مه‌ترسیداره‌ بۆ جه‌سته‌، چونكه‌ كاری جه‌سته‌ت تێك ده‌دات.

به‌پێی هه‌واڵێك كه‌ له‌ ماڵپه‌ڕی "blackdoctor" دا بڵاو كراوه‌ته‌وه‌ و باس له‌ كۆمه‌ڵێك خواردن و خواردنه‌وه‌ ده‌كات كه‌ نابێت نه‌خۆشی تووشبوو به‌ قۆڵۆن بیانخوات و ده‌ڵێت، به‌هۆی ئه‌وه‌ی نه‌خۆشی قۆڵۆن نه‌خۆشییه‌كی باوه‌، بۆیه‌ زانایان چه‌ندان توێژینه‌وه‌یان بۆ ئه‌نجام داوه‌ كه‌ ئایه‌ كام جۆره‌ خواردن و خواردنه‌وه‌یه‌ خراپه‌ بۆ كاتێك كه‌ قۆڵۆنت هه‌یه‌، لێره‌دا باس له‌ چه‌ند خواردن و خواردنه‌وه‌یه‌ك ده‌كه‌ین كه‌ خراپه‌ بۆ قۆڵۆن:

*كافایین: ئه‌و خواردن و خواردنه‌وانه‌ی كه‌ كافایینیان تێدایه‌ خراپن بۆ ته‌ندروستیت كاتێك كه‌ قۆڵۆنت هه‌یه‌، چونكه‌ پێكهاته‌كانی كافایین به‌وه‌ ناسراون كه‌ جه‌سته‌ هێمن ده‌كه‌نه‌وه‌ و ئارامی به‌جه‌سته‌ ده‌ده‌ن، كه‌ ئه‌مه‌یش چالاكی كرداری هه‌رس ناهێڵێت و زیان به‌ ریخۆڵه‌كان ده‌گه‌یه‌نێت كه‌ شوێنی كۆبوونه‌وه‌ی قۆڵۆنه‌كه‌یه‌.

*خۆراكه‌ تیژه‌كان(تون): به‌پێی گوته‌ی پزیشكان كه‌ ده‌ڵێن زۆر خواردنی خۆراكه‌ تیژه‌كان كاریگه‌رییه‌كی خراپیان ده‌بێت بۆ سه‌ر قۆڵۆن، چونكه‌ ئه‌م تیژییه‌ زۆره‌ ده‌بێته‌ هۆی دروستكردنی ژه‌هری له‌ناو گه‌ده‌ و ریخۆڵه‌كاندا كه‌ زیانی هه‌یه‌ بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی تووشی نه‌خۆشی قۆڵۆن بووه‌.

سووده‌ سه‌رسوڕهێنه‌ره‌كانى جه‌رجیر

ئێستانیوز/ ته‌ندروستى...
بەپێی ئەنجامی توێژینەوەیەكی پزیشكی دەركەوتووە خواردنی سەوزەی جەرجیر سودێكی زۆری بۆ تەندروستی لەش هەیە و بەسەرچاوەیەكی سەرەكی وزە بۆ لەش دادەنرێت.

توێژینەوەكە لە زانكۆی ولیام پاترسۆنی ئەنجامدراوە كە دەكەوێتە ویلایەتی نیوجێرسی ئەمریكا ئەمریكا و پسپۆڕەكان ئاشكرایان كردووە جەرجیر زۆرترین بڕی وزە بە لەش دەبەخشێت بە بەراورد بە سەرجەم سەوزەكانی دیكە، ئەمەش بەهۆی زۆری ئەو ڤیتامین و ماددە كانزاییانەی لە پێكهاتەكەیدا هەیە.

پسپۆڕەكان توێژینەوەكەیان لەسەر 47 جۆر سەوزەی جیاواز ئەنجامداوە و 17 جۆر ماددەی خۆراكی و ڤیتامینیان لەو سەوزانەدا دیاری كردووە و لە سودەكانیان كۆڵیوەتەوە.

ئەنجامەكان دەریانخستووە كە جەرجیر بەڕێژەی %100 بەسەرجەم ئەو 17 ماددەیە دەوڵەمەندە، ئەمەش وزەیەكی زۆر بە لەش دەبەخشێت، بەدوای جەرجیردا سپیناخ هاتووە كە ڕێژەیەكی زۆر لەو مادانەی تێدایە كە ڕێژەكەی %86 و بە دواشیدا بروكلی و گێزەر و تەماتە دێت.

پێشتریش چەند توێژینەوەیەكی پزیشكی باسیان ئاشكرایان كردبوو ئەو ماددانەی لە پێكهاتەی جەرجیردان سودێكی زۆریان بۆ دڵ هەیە و ئەگەری توشبوون بە نەخۆشیەكانی دڵ و شادەمارەكان كەمدەكاتەوە.

س.س