دوای نانخواردن ئەم چوار کارە مەکە

بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی پێگەی "خینیال"ی ئیسپانی، چوار کار هەیە نابێت لەدوای نانخواردن ئەنجامبدرێت، بەوپێیەی چەند گرفتێکی تەندروستیان بەدواوەیە وەک سوتانەوەی گەدەو هەستکردن بەماندوێتی.

خۆشوشتن
پێگەکە باسی لەوەکردوە، لەکاتی خۆشوشتندا پلەی گەرمی جەستە بەشێوەیەکی کەم بەرزدەبێتەوە، لەبەرئەوە جەستە پێویستی بەوەیە بڕێکی زیاتر خوێن بۆ پێست ڕەوانە بکات، ئەمەش وادەکات پرۆسەی هەرس خاوبێتەوە، لەبەرئەوە واباشترە دوای ٣٠ خولەک لەنانخواردن خۆبشۆردرێت.

چا خواردنەوە
زۆرکەس ڕاهاتون ڕاستەوخۆ دوای نانخواردن چا دەخۆنەوە، بەڵام لێکۆڵینەوەکان دەڵێن چا ڕێگری لەمژینی ئاسن لەلایەن جەستەوە دەکات کە توخمێکی زۆر گرنگە بۆ تەندروستیی، بەتایبەت بۆ ئەوانەی توشی نەخۆشیی کەمخوێنی هاتون، لەبەرئەوە پسپۆڕان ڕێنمایی دەدەن بەوەی منداڵان‌و خانمانی سکپڕو ئەوانەی گرفتی کەمی ئاسنیان هەیە، لانیکەم دوای کاتژمێرێک لەنانخواردن چا بخۆنەوە.

خەوتن
هەندێک لێکۆڵینەوە ئەو بۆچونەیان بەدۆرخستۆتەوە کە دەڵێت، خەوتنی دوای نانخواردن وادەکات کێشی جەستە زیادبێت، لەگەڵ ئەوەشدا ناکرێت نکوڵی لەزیانەکانی ئەو خوە بکرێت، خەوتن لەسەر سک‌و دوای نانخواردن ڕەنگە ببێتە هۆی دروستکردنی گرفتی وەک سوتانەوەی گەدە، بۆئەوەش پسپۆڕان هاوڕان لەسەرئەوەی واباشترە دوای دوو کاتژمێر لەنانخواردن مرۆڤ بچێتەسەر جێگای خەو.

وەرزشکردن
پسپۆڕان وەرزشکردنی ڕاستەوخۆ لەدوای نانخواردن بەپەسەند نازانن، لەبەرئەوەی ڕەنگە ڕاهێنانکردن لەسەر سکی پڕ ناڕەحەتی بۆ کەسەکە دروستدەکات وەک دڵتێکەڵهاتن‌و قرپکردن، ئەوە جگە لەدروستبونی گرفتی وەک گرژبونی ماسولکەکان، هەربۆیە واباشترە دوای دوو کاتژمێر لەنانخواردن دەست بەئەنجامدانی ڕاهێنانە وەرزشییەکان بکرێت.

ك-س

به‌هۆی گرانی نرخه‌كه‌ی.. گەنجێکی تورکیا به‌ده‌به‌یه‌ك زه‌یته‌وه‌ داوای هاوسه‌رگیریی له‌كچێك ده‌كات

به‌كارهێنه‌رانی تۆرە کۆمەڵایەتییەکان وێنەی گەنجێکی تورکیان بڵاوکردۆتەوە کە لەناو یەکێک لە فرۆشگاکاندا بە دەبه‌یه‌ک رۆنی زەیتەوە داوای هاوسەرگیری لە کچە هاورێکەی دەکات، ئەویش بەهۆی ئەوەی لەمدواییە نرخی رۆنی زەیتی گوڵەبەڕۆژە بەشێوەیەکی بەرچاو زیادیان کردووە.

پێشتریش لە تۆرە کۆمەڵایەتییەکانی تورکیا وێنەی خێزانێکیان بڵاوکردبۆوە کە بەشێوەیەکی زۆر گەرم و گوڕ بەخێراهاتنەوەی باوکیان دەکەن، ئەویش تەنیا لەبەرئەوەی لەکاتی هاتنەوەی بۆ ماڵ دەبەیەک رۆنی زەیتی پێبووە.

لای خۆشیەوە ئەلبای ئەنتمان، پەرلەمانتاری شاری مێرسین لەسەر پارتی گەلی کۆماری وتبووی لەئێستادا بە ئاهەنگ و هەلهەلەکێشان پێشوازی لە هاتنی رۆن زەیت بۆناو ماڵەکان دەکرێت، بەتایبەت کە لەماوەی چوار مانگی رابردوودا لەسەدا 60ی نرخەکەی زیادی کردووە.

خواردنی چەرەسات دەبێتە هۆی دڵخۆشكردنی مرۆڤ

ئەلینە ئیمانوێڵ کە پسپۆڕێكی خۆراكی ئەڵمانییە، توێژینەوەیەكی لەسەر كاریگەری چەرەساتەكان بۆسەر دەرونی مرۆڤ ئەنجامداوە و دەریخستوە خواردنیان دەبێتە هۆی دڵخۆشكردنی مرۆڤ.

بەپێی توێژینەوەكە چەرەساتەكان هۆكارێكن بۆ دڵخۆشكردنی مرۆڤ بە تایبەت لە وەرزی زستاندا، بەو پێیەی لەو وەرزەدا بەهۆی بارودۆخی كەش و هەواو نزمی پلەی گەرماوە كەسانێكی زۆر هەست بە بێزاری دەكەن و باری دەرونیان نائارام دەبێت.

بەڕای ئیمانوێل چەرەساتەكانی وەك گازۆ و عەلی بابا دەوڵەمەندن بە ترشی تریبتۆفانی ئەمینی، كە یارمەتی دەردانی هۆرمۆنی سیرۆتۆنین دەدات لەشەوە كە بە هۆرمرنی دڵخۆشی ناسراوە.

توێژینەوەكە ئاشكراشی دەكات كە چەرەساتەكان دەبنە هۆی بەرزكردنەوەی پلەی گەرمای لەش لە كاتی سەرمای وەرزی زستاندا وادەكات مرۆڤ هەست بە ئارامی بكات.

پێشتریش توێژینەوەیەكی دیكە كە لە ئەمەریكا ئەنجامدرابوو سەلماندبووی كە گازۆ ئەگەری توشبونی مرۆڤ بە خەمۆكی كەمدەكاتەوە.

زیانەکانی ئاردی سپی بۆسەر جەستە و تەندروستی مرۆڤ ئاشکرا دەکرێت

ئێستانیوز

‎پسپۆڕێكی خۆراك مه‌ترسییه‌كانی ئاردی سپی ئاشكرا ده‌كات و ده‌ڵێت، هۆكارێكه‌ بۆ زیادكردنی كێشی له‌شی مرۆڤ و داواش له‌هاوڵاتیان ده‌كات گرنگی به‌ خواردنی ئاردی بۆر بده‌ن.

‎له‌شكر حه‌مید، ئه‌ندازیاری خۆراك و سه‌رۆكی لیژنه‌ هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی رایگه‌یاند، ئاردی سپی، هۆكارێكه‌ بۆ زیادبونی ئاره‌زوكردنی خواردنی خوارده‌مه‌نییه‌كان و زیاد كردنی كێشی له‌شی مرۆڤ و ئه‌و كاربۆهیدراته‌ی له‌ ئاردی سپیدایه‌ ئاستی شه‌كر له‌خوێندا به‌رز ده‌كاته‌وه‌ كه‌ هۆكاره‌ بۆ دروست بونی نه‌خۆشییه‌ درێژ خایه‌نه‌كان.

‎وتیشی، "ئاردی سپی زیان به‌ته‌ندروستی له‌شی مرۆڤ ده‌گه‌یه‌نێت، به‌پێچه‌وانه‌ی ئاردی سپی، ئاردی بۆر سودی زۆری بۆ ته‌ندروستی مرۆڤ هه‌یه‌".

له‌شكر حه‌مید روونیکردەوە، به‌هۆی گرنگی بەها خۆراکییەکەی و هه‌بونی رێژه‌یه‌كی زۆر له‌ ڤیتامینه‌كان و كانزاكان به‌تایبه‌تی گروپی ڤیتامینه‌كانی (B) و ڤیتامین (نایسین) و هه‌بونی كانزاكان، ‌كاریگه‌ی بۆسه‌ر له‌شی مرۆڤ به‌گشتی و خانه‌كانی مێشك به‌تایبه‌ت هه‌یه‌، ئاردی بۆر وزه‌ی (گاقه‌)ی كه‌مه‌ به‌راورد به‌ئاردی سپی ورێژه‌یه‌كی زۆر پرۆتینی تێدایه‌ كه‌ بۆ بنه‌مای پێكهاته‌ی جه‌سته‌ی مرۆڤ پێیوستن‌.

ئەوەشی خستەڕوو کە، ئاردی بۆر یارمه‌تی مێشك ده‌دات كرداری چالاكییه‌كانی رێك بخاته‌وه‌ وه هه‌روه‌ها رێگری ده‌كات له‌به‌رزبونه‌وه‌ی كۆلیسترۆڵ و به‌رزبونه‌وه‌ی شه‌كر له‌خوێندا و كردنه‌ده‌ره‌وه‌ی كۆلیسترۆڵه‌ زیانبه‌خشه‌كان و چه‌ورییه‌ زیانبه‌خشه‌كان له‌ناو له‌شی مرۆڤدا.

راشیگەیاند، به‌هۆی هه‌بونی فسفۆڕ، ئاردی بۆر ئێسكی مرۆڤ پته‌و ده‌كات و شانه‌كان و خانەکانی له‌ش ده‌پارێزێت کە گرنگن بۆ دواخستنی دەرکەوتنی نیشانەکانی پیری.

‎سەرۆکی لیژنەکانی قائیمقامیەتی سلێمانی‌ داواشی له‌ هاوڵاتیان کرد، گرنگی به‌ ئاردی بۆر بده‌ن چونکە سودی بۆ لەش و ته‌ندروستی مرۆڤ هەیە و هیچ زیانێکی نییە .

 

 

بيستون لطيف

پێنچ خۆراك سه‌رچاوه‌ی‌ پرۆتینن

پرۆتین كلیلی سه‌ره‌كی ته‌ندروستی و جه‌سته‌یه‌كی باشه‌ و پارێزگاری له‌ هێزی له‌ش ده‌كات، پسپۆڕانی خۆراك ڕێنموی هاوڵاتیان ده‌كه‌ن 5 جۆر خۆراكی ده‌وڵه‌مه‌ند به‌ پرۆتین بۆ ژه‌مه‌كانیان زیاد بكه‌ن.

 

پرۆتین پێكهاته‌یه‌كه‌ كه‌ له‌شی گه‌وره‌ و بچووك پێویستی پێیه‌تی و پێكهاته‌ی‌ سه‌ره‌كی ماسولكه‌ و پێست و هۆرمۆنه‌كانه‌ و له‌شی خانمان ڕۆژانه‌ پێویستی به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ به‌ 45 گرام پرۆتین هه‌یه‌ و پیاوان 56 گرام پرۆتینیان ده‌وێت.

 

ئه‌مانه‌ش لیستی ئه‌و خۆراكانه‌ن كه‌ ده‌وڵه‌مه‌ندن به‌ پرۆتین:

 

1- هێلكه‌: سه‌رچاوه‌یه‌كی زۆر باشی ڤیتامین و كانزا و چه‌وری ته‌ندروست و مادده‌ی‌ دژه‌ ئۆكسێنه‌ره‌ و یه‌ك هێلكه‌ 79 كالۆری گه‌رمۆكه‌ و 6 گرام پرۆتینی تیادایه‌.

 

2-باده‌م: ڕیشاڵ و مه‌نگه‌نیز و مه‌گنسیۆمی تیادایه‌، 28 گرام له‌ باده‌م 6 گرام پرۆتین و 146 گه‌رمۆكه‌ به‌ له‌ش ده‌به‌خشێت.

 

3-سنگی مریشك: باوترین ئه‌و خۆراكانه‌یه‌ كه‌ ده‌وڵه‌مه‌ند به‌ پرۆتین و له‌ یه‌ك پارچه‌ سنگی مریشك 53 گرام پرۆتین و 284 گه‌رمۆكه‌ ووزه‌ به‌ له‌ش ده‌دات.

 

4-شیر: زۆرینه‌ی‌ پێكهاته‌ی‌ خۆراكی تیادایه‌ كه‌ به‌نزیكه‌ی‌ له‌ش پێویستیه‌تی و ئه‌گه‌ر ترست هه‌یه‌ له‌باره‌ی‌ چه‌وریه‌كه‌ی‌ له‌ناویدایه‌ ئه‌وه‌ باشتر وایه‌ ئه‌و جۆره‌ بخۆیته‌وه‌ كه‌ بێ چه‌وریه‌، له‌ یه‌ك كوپ شیردا 149 گه‌رمۆكه‌ ووزه‌ و 8 گرام پرۆتینی تیادایه‌.

 

5-گۆشتی مانگا: سه‌رچاوه‌یه‌كی باشی پرۆتین و ئاسن و ڤیتامین B12 یه‌ و85 گرام گۆشت 25 گرام پرۆتین و 185 گه‌رمۆكه‌ ووزه‌ به‌ له‌ش ده‌دات.