بانە شێروان کارە نوێیە هونەریەکەی راگرت

خانمە هونەرمەندی لاو بانه‌ شێروان، بڵاوکردنەوەی ئەو گۆرانییە نوێیەی راگرت کە بەناوی " شێتم "ەوە بە نیاز بوو لە رۆژانی داهاتوودا بڵاویبکاتەوە

 

لە روونکردنەوەیەکدا لە تۆڕی کۆمەلآیەتی ئینستاگرام، بانه‌ شێروان دەڵێت "ببوورن لێره‌وه‌ پێتان ده‌ڵێم گۆرانیی (شێتم) بڵاو ناكه‌مه‌وه‌ تاوه‌كوو كاتێكى دیكه‌".

 

هەروەها هاتووە " به‌ گۆرانیی زۆرتر و خۆشتر به‌رده‌وامم، چاوه‌ڕێ بن به‌م زوانه‌".

 

بانە شێروان دانیشتوی سلێمانییه‌ و تەمەنى ١٧ ساڵە و له‌ ڕێگه‌ى به‌رنامه‌ى (كورد ئایدڵ)ه‌وه‌ ناوبانگى هونه‌رى په‌یدا كرد و چەند کلیپێکى بڵاوکردەوەتەوە نوێترینشیان گۆڕانى "بۆچى" بوو کە لە مانگى رابردوو بڵاویکردەوە.

 

ب - ل

سودەكانی خواردنی مۆز

مۆز یەكێكە لە میوە زۆر بەسوودەكان، بەوپێیەی رەگەزی خۆراكیی گرنگی تێدایە، ئەگەر بەشێوەیەكی رێكوپێك بخورێت و زێدەڕۆیی لە خواردنیدا نەكرێت، بۆ زۆربەی تەمەنەكان سوودی هەیە. لەنێو یەك مۆزی مامناوەندا (126 گرام) ئەم رەگەزە خۆراكییانە هەن: سێ گرام ریشاڵ،450 میلیگرام پۆتاسیۆم، یەك گرام پڕۆتین،110 كالۆری،19 گرام شەكر، %15 ڤیتامین C،30 گرام كاربۆهێدرات. سوودەكانی خواردنی رۆژانەی مۆزێك لەسەر ئەندامەكان و بەشەكانی جەستە: - دڵ: مۆز میوەیەكی دۆستی دڵە، چونكە بە پۆتاسیۆم دەوڵەمەندە كە یەكێكە لەو توخمانەی بۆ رێكخستنی لێدانی دڵ ئێجگار گرنگە، بەگوێرەی داتاكانی دەزگای دەرمان و خۆراكی ئەمریكی، مۆز بەهۆی كەمیی سۆدیۆم تێیدا ئەگەری بەرزەپەستانی خوێن كەمدەكاتەوە، بەمەش مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییەكانی دڵ كەمتر دەكاتەوە. - مێشك: ماددەی (تریپتۆفان) لەنێو مۆزدا یارمەتی دروستبوونی سیرۆتۆنین دەدات كە بە هۆڕمۆنی دڵخۆشی ناسراوە، بۆیە تووشبوون بە خەمۆكی كەمدەكاتەوە، هەروەها پزیشكان دەڵێن بەهۆی بوونی ڤیتامین B6 و مەگنیسیۆم لەنێویدا یارمەتی خەوتن دەدات، چونكە مەگنیسیۆم ماسولكەكان خاودەكاتەوە. - كۆئەندامی هەرس: مۆز دەتوانێت رۆژانە 10%ی پێویستییەكانی جەستە بە ریشاڵە خۆراكییەكان پڕبكاتەوە، بەمەش كۆئەندامی هەرس چالاك دەكات، هەروەها بەهۆی بوونی ڤیتامین B6 تێیدا، توێژینەوەكان دەریانخستووە ئەگەری تووشبوون بە شەكرەی جۆری دووەم كەمدەكاتەوە و بۆ دابەزاندنی كێش بەسوودە، چونكە هەستی تێربوون دەبەخشێت. - چاوەكان: بوونی بڕێكی زۆری ڤیتامین A لەنێو مۆزدا، یارمەتی بەهێزبوونی بینایی دەدات، بەتایبەت لە شەواندا و مەترسیی چەندین نەخۆشیی چاوەكانیش كەمدەكاتەوە.

ك-س

ئایا شیری بزن بۆ منداڵ گونجاوە؟

لەگەڵ ئەوەی شیری دایک باشترین سەرچاوەی خۆراکییە بۆ منداڵ، بەڵام توێژینەوەکان باس لە شیری بزن دەکەن وەک سەرچاوەیەکی تەندروست و شوێنگرەوە.

لەشکر حەمید ئەندازیاری خۆراک لە نووسینێکدا کە پەڕەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی بڵاویکردووەتەوە، باس لە شیری بزن دەکات وەک سەرچاوەی خۆراکی منداڵ و ئاستی گونجاندنی بۆ تەندروستی منداڵ.

ئەو ئەندازیارە باس لەوە دەکات، هیچ شیرێک هاوتای شیری دایک سودی نی یە بۆ کۆرپەلە کە بەرگری مناڵ بەهێز دەکات، بەڵام ئەگەر دایک لە شەش مانگی یەکەمدا نەتوانێت شیر بدات بە منداڵەکەی، ئەوا شیری بزن شوێنگرەوەیەکی گونجاوە چونکە هەموو ئەو مادە خۆراکییانەی تێدایە کە لە شیری دایکدا هەیە.

دەربارەی پێکهاتەکانی شیری بزنیش دەڵێت، شیری بزن کە رێخۆلەی مندال زۆر بە ئاسانی دەتوانێت هەرسی بکات، دەوڵەمەندە بە گشت فیتامینەکان و کانزاکانی تێدایە، بڕی تەواوی پێکهاتە سەرەکیەکانی ترشە چەورییە ناتێرەکانی (DHA & AA) ی لەگەڵ و هەموو پڕۆ بایۆتیکەکانی لەخۆگرتووە.

لەسەر گرنگی ئەم پێکهاتانەش لەشکر حەمید باسی لەوە کردووە، ئەم سێ پێکهاتەیە یەکێکن لە هەرە مادە گرنگاکان کە لە شیری دایکدا هەیە و لەهەمان کاتتدا لە شیری بزن دا هەیە کە پێویستن بۆ گەشەی دەماری و بەرزبونەوەی ئاستی زیرەکی منداڵ. هەروها مادەی هەرسکەری (OPO) ی تێدایە کە پێویستە بۆ هەرسکردنی چەوری ناو شیرەکە.

لەشکر حەمید دەربارەی سودی شیری بزن بۆ جەستەی منداڵ ئاماژەی بەوە کردووە، شیری بزن دڵنیات دەکاتەوە کە منداڵەکەت هەموو ئەو پێکهاتە و مادە خۆراکیانە وەردەگرێت کە پێویستە بۆ گەشەکردن و درێژبوونی باڵا. ڕێژەی کالیسیۆم لە شیری بزندا زیاترە لە ڕێژەی کالیسیۆم لە شیری مانگادا بۆیە بۆ ئەو کەسانە بەسودە کە کێشەی ئێسقانیان ھەیە.

ئەندازیارەکەی خۆراک لە کۆتایی نووسینەکەیدا دەڵێت، شیری بزن دەوڵەمەندە بەسۆدیۆم و پۆتاسیۆم و ڤیتامین B١٢، پەرداخێک شیری بزن %٣٥ کالیسیۆمی تێدایە، شیری بزن ڕێژەیەکی باش ئاسن و سلینیۆمی تێدایە بۆ پاراستنی کۆئەندامی بەرگری بەسودە، ھەروەھا بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی جومگەکان بەسودە. ئەو مناڵانەی هەستیارییان هەیە بەرامبەر شیری مانگا و پرۆتینی شیری مانگا، شیری بزن بەكاربهێنن چونكە ئاسان هەرس دەبێت و زۆر سود بەخش و تەندروستە

 

ب - ل

یاری كردن سودی بۆ مناڵەكەت هەیە

بێگومان یاریكردنی منداڵان چەن سودێكی گرنگی هەیە و لە چەند خاڵێكدا ئاماژەیان پێ دەكەین.

زیادكردنی هۆشیاری خودی و ڕێزگرتن لە خود

باشكردنی تەندروستی جەستەیی و عەقڵی

تێكەڵبوونی لەگەڵ منداڵ و كۆمەڵایەتیی بوون

زیادبوونی متمانە بە خود

بەهێزكردنی خەیاڵ، هەوڵدان بۆ داهێنان و بەدەستهێنانی ئازادی

بەدەستهێنانی هەل بۆ زیاتر ناسینی ژینگە و چواردەور

بەفیڕۆنەدانی كات لە شتی بێ سود

هەست كردن بە خۆشی و دوور بوون لە بێزاری و بێتاقەتی

بە دەستهێنانی شارەزایی زانستی و عەقڵی لە پسپۆڕییە جیاوازەكان

زیادبوونی زیرەكی و بەدەستهێنانی لێهاتوویی

درەنگ تێكچونی پێست و ماسولكەكان

تەمەن درێژ بوونی و دووربونی نەخۆشی

بوونی منداڵی تەندروست لە داهاتوودا

 

ئەشكەنجەدانی ئاژەڵان بەتاوانی فیدراڵی ئەژمار دەكرێت لە ئەمریكا

دۆناڵد ترامپی سەرۆكی ئەمەریكا رەزامەندی لەسەر یاسایەكی نوێ دەربڕی، كە بەپێی ئەوە سزای ئەو كەسانە دەدرێت ئەشكەنجەی ئاژەڵان دەدەن .

تۆڕی "دویچە فیلە"ی ئەڵمانی بڵاویكردەوە، بەپێی یاسا نوێكە ؤ هەژمار كراوە و ئەنجامدەرەكەی بەپێبژاردن و بەندكردن سزا دەدرێت، كە ماوەكەی دەگاتە حەوت ساڵ .

سەرۆكی ئەمەریكا لەكاتی ڕێورەسمی واژووكردن لەسەر یاسا نوێكە دوای رەزامەندی هەردوو ئەنجوومەنی نوێنەران و پیران لەسەری باسی لەوە كردووە، كە ئەو شانازی دەكات بەوەی بەشدار بووە لەدەركردنی ئەو یاسایە .

ئەو یاسایە بەدرێژكراوەی یاسایەكی تر دادەنرێت، كە لە ساڵی ٢٠١٠ و لەسەردەمی سەرۆكایەتی باراك ئۆبامادا دەركراوە بۆ ڕێگریكردن لە وێنەگرتنی پرۆسەكانی كوشتن و ئەشكەنجەدانی ئاژەڵان بەهەموو شێوەیەك .

ئەوەی جێگای سەرنجە ئەوەیە، كە یاسا ئەمەریكییەكان ڕێگە بە بەكارهێنانی توندوتیژی دەدەن دژ بە ئاژەڵان، بەڵام بەپێی یاسا نوێكە هەركەسێك سنووری ڕێپێدراوی بەكارهێنانی توندوتیژی دژ بە ئاژەڵان تێپەڕێنێت، كە لەیاسای ویلایەتەكان ڕێگەیپێدراوە دادگایی دەكرێت .

ك-س