کۆمپانیای فەیسبووک تایبەتمەندییەکی دیکە بۆ فەیسبووک زیاددەکات

کۆمپانیای فەیسبووک تایبەتمەندییەکی دیکە بۆ فەیسبووک زیاددەکات کە لە رێگەیەوە دەتوانرێت پشکنین و چاودێری تەندروستی بەکارهێنەرەکەی بکات.

فرێدی ئەبنۆسی، بەڕێوەبەری بەشی توێژینەوە پزیشکییەکان لە کۆمپانیای فەیسبووک دەڵێت، ئامانجمان لە زیادکردنی ئەم تایبەتمەندییە پێشگیریکردنە لە نەخۆشییەکان بەتایبەت شێرپەنجە.

بەڕێوەبەرەکەی بەشی توێژینەوە پزیشکییەکانی فەیسبووک روونیدەکاتەوە، ئەپڵیکەیشنەکە سوود لە داتاکانی وەک رەگەز و تەمەن لە فەیسبووکی کەسەکە وەردەگرێت و لیستی ئەو پشکنینانەی بۆ پێشنیازدەکات کە کەسەکە پێویستە ئەنجامیبدات.

جگەلەوەی ئەپڵیکەیشنەکە لیستی پشکنینەکان بۆ بەکارهێنەرەکەی دیاریدەکات، بەڵکو زانیاری دەدات لەبارەی نزیکترین نۆڕینگەی پزیشک یان بنکەی تەندروستی لە شوێنی نیشتەجێبوونەکەت و بەرواری ئەنجامدانی پشکنینەکەش بیری بەکارهێنەرەکەی دەخاتەوە.

ئەپڵیکەیشنەکە ناوی (Preventive health)ە و ئێستا لە ئەمریکا خراوەتەوە بەردەست بەکارهێنەرانی فەیسبووکەوە.

ك-س

ژمارەی دووی گۆڤاری پەیوەندییە گشتییەکان کەوتە بەر دیدی خوێنەران

ھونەری ھەشتەم؛ پەیوەندییە گشتییەکان، گۆڤارێکی وەرزییە کۆمەڵەی پەیوەندییە گشتییەکانی کوردستان دەریدەکات و چەندین بابەت و وتار و وەرگێڕان سەبارەت بە بوارەکانی پەیوەندییە گشتییەکان و مارکێتینگ لە خۆ دەگرێت.

سەبارەت بە ناوەڕۆکی گۆڤارەکە رسول ساڵح خۆشناو، سەرنووسەری پەیوەندییە گشتییەکان گوتی:بابەتەکانی گۆڤارەکەمان دوو تەوری سەرەکی لە خۆ دەگرن و ھەوڵمان داوە بابەتەکان گشتگیر بن و لە دوکاندارێک کە حەز دەکات بازارسازی بۆ کەلوپەلەکانی بکeuات تا بەڕێوەبەر و کادیرانی راگەیاندن و پەیوەندییەکان و وتەبێژێک کە دەیەوێت سەرکەوتوو بدات، بتوانن سوود لەم گۆڤارە وەربگرن. تەوەری یەکەم لەبارەی تەکنیک و زانستی پەیوەندییە گشتییەکان (راگەیاندن و پەیوەندییەکان) و وتەبێژی لە خۆ دەگرێت و تەوری دووەم سەبارەت بە بازاڕسازی و تەکنیکەکانی بابەتمان ھەیە.
خۆشناو، سەرۆکی کۆمەڵە و سەرنووسەری گۆڤار گوتیشی: بە داخەوە پەیوەندییە گشتییەکان کە زانست و تەکنیکێکی سەردەمە لە ھەرێمی کوردستان زۆر ناسراو نییە، بۆیە ئێمە بۆ پەرەپێدانی زیاتر بەم زانستە، پێمان باش بوو ئەم گۆڤارە دەربکەین، بۆ ئەوەی خوێنەری کورد سوودی لێوەربگرێت و زیاتر ئاشنای ئەم زانستە ببێت.
خۆشناو سوپاسی نووسەران و سپۆنسەرانی گۆڤارەکەی کرد کە ئەم دیارییەیان پێشکەشی کتێبخانەی کوردییان کردووە و ھیوای خواست ئەم گۆڤارە بە ھاوکاری ھەموو لایەک بەردەوام بێت.
لینکی دابەزاندنی ژمارە دووی گۆڤاری پەیوەندییە گشتییەکان:

https://drive.google.com/file/d/1QNUgHs-y50cSq3LP8-sIk-PavBsTHuxG/view?fbclid=IwAR3hCN1-6-EX7bET5S7mJxvTMARNNTfXdm6wGYpbphitQpySshAJxwb1NOI

 

ب - ل

وەرزشکردن لە دووگیانیدا

وەرزشکردن رێگەیەکی دروستە بۆ تەندروستبوون و چالاکمانەوە، بێگودانە رەگەز، تەمەن و دۆخی تەندروستی سوودی ئێجگار زۆری هەن بۆ جەستە و دەروونی مرۆڤ.

دەستەی پزیشکانی پسپۆڕی خانمان و منداڵبوون لە کەنەدا نوێترین رێنماییەکانیان لەبارەی وەرزشکردن لە دووگیانیدا بڵاوکردووەتەوە و تێیدا هاتووە، وەرزشکردن لەماوەی دووگیانیدا یارمەتی تەندروستهێشتنەوەی کۆرپە و دایکەکە دەدات، بەڵام بە مەرجێک خانمەکە هیج گرفتێکی نەبێت کە بەهۆیەوە رێگە نەدرێت وەرزشبکات.

پزیشکە پسپۆڕەکانی خانمان و منداڵبوون دەڵێن، ئەو خانمانەی هیچ گرفتێکی تەندروستییان نییە لەماوەی دووگیانیدا، دەبێت لایەنی کەم هەفتانە 150 خولەک وەرزشبکەن، بۆ ئەوەی هەم خۆی و کۆرپەکەی تەندروست بن هەمیش لە پاشهاتەکانی دووگیانی دووربن.
سەبارەت بە جۆری وەرزشەکەش پزیشکان رێنماییدەدەن سەرباری ئەنجامدانی وەرزشی کاردیۆ بایەخ بە یۆگاش بدەن.

سوودەکانی وەرزشکردن لەماوەی دووگیانیدا بریتین لە:
•تەندروست مانەوەی کۆرپە
•مەترسیی بەرزەپەستانی خوێن کەمدەکاتەوە
•ئاستی شەکری خوێن رێکدەخات
•ئاسانکردنی پرۆسەی منداڵبوونی سروشتی
•رێکخستنی کێشی جەستە
•ئەگەری خەمۆکی کەمدەکاتەوە

لە رێنمایینامەکەی پزیشکانی پسپۆڕی خانمان و منداڵبوون هاتووە، ئەنجامدانی وەرزش نابێتەهۆی لەبارچوون، مردنی کۆرپە لە منداڵداندا، لەدایکبوونی پێشوەختە یان لە دایکبوونی کۆرپە بە کێشێکی کەم.

ئەو گروپەی خانمان کە دەبێت لە ژێر راوێژی پزیشکیدا وەرزشبکەن بریتین، لەوانەی بە درێژایی ژیانیان چالاکی جەستەیی ئەوتۆیان ئەنجامنەداوە، شەکرەی پەیوەست بە دووگیانییان هەیە یان هاوکۆڵکەی بارستایی جەستەیان لە 25 زیاترە.

ك-س

ئایا هیچ كات هەبووە ویستبێتت كارێك بكەیت بەڵام پاش چەند خولەكێك بیرت چوبێتەوە؟

ئایا هیچ كات هەبووە ویستبێتت كارێك بكەیت بەڵام پاش چەند خولەكێك بیرت چوبێتەوە و نەتزانیبێت ویستووتە چی بكەیت ؟

یان هەبووە كە وتبێتت با دەقەیەك بچمە فەیس بوك یان یوتیوب بەڵام كاتێك سەیری كاتژمێرەكەت كردبێت چەند كاتژمێر ڕۆشتووە و تۆ ئاگات لێ نەبووە ؟ ئایا ئەم حاڵەتەی كە بەسەرمان دێت چارەسەری هەیە ؟ بێگومان بەڵێ..

لەم وانەیەدا چەند ڕێگە چارەتان پێ دەڵێین بۆ چارەسەركردنی بیربڵاوی كە ئەگەر جێبەجێیان بكەن ئەوەیارمەتییەكی باشتان دەدات لە چارەسەركردنی ئەم گرفتە :

1- ئەو ئامانج و پلانەی كە هەتە با لە مێشكتدا بێت هەمیشە :پێش هەموو شتێك لە خۆتان بپرسن بۆ پێویستتان بە تەركیز هەیە ؟ ئایا دەتەوێت نمرەیەكی بەرز بەدەست بهێنیت ؟ ئایا دەتەوێت ببی بە ڕاهێنەرێكی بەتوانا ؟ ئایا دەتەوێت كتێبێك بنوسیت ؟ بیر لە وەلامی ئەو پرسیارانە بكەرەوە کە یارمەتیدەرت دەبن لە باشتركردنی تەركیزتان.

2- له‌سه‌ر 2 تا 3 ئیشی گرنگ ته‌ركیز بكه‌ن به‌ درێژایی ڕۆژ : ئه‌گه‌ر ڕۆژانه‌ 20 كار بته‌وێت ئه‌نجام بدەیت ئه‌وا دوچاری هیلاكی و بیربڵاوی دە‌بیته‌وە‌ به‌ڵام پێویسته‌ كارە‌كان به‌ گوێرەی گرنگترین و گرنگتر ڕیز بكه‌یت و وردە‌ وردە‌ ئه‌نجامیان بده‌یت .

3- ئه‌و ئیشانه‌ی كه‌ دیاریت كردوون له‌ خێراترین كاتدا هه‌وڵ بدە‌ ئه‌نجامیان بدە‌یت : له‌به‌ر ئه‌وەی تا چه‌ندە‌ ئیشه‌كان دوا بخه‌یت ئه‌وە‌ندە‌ ئه‌گه‌ری بیربڵاوی و خه‌یاڵ ڕۆشتنت زیاتر دە‌بێت .

4- له‌كاتی ئه‌نجامدانی كارە‌كه‌ له‌ سه‌رە‌تادا ته‌ركیز بكه‌نه‌ سه‌ر به‌شێكی بچوكی نه‌وە‌ك هه‌مووی : بیركردنه‌وە له‌ قه‌بارە‌ی گه‌ورە‌ی ئامانجه‌كه‌ت ڕە‌نگه‌ زۆر جار توشی بێ هیواییت بكات بۆ دە‌ربازبوون له‌وە‌ به‌شێكی بچوكی لێ وە‌ربگرە‌ و كاری له‌سه‌ر بكه‌ .

5- خۆت به‌رجه‌سته بكه‌‌ له‌و كارە‌ی كه‌ دە‌یكه‌یت : مه‌به‌ست ئه‌وە‌ نییه‌ خۆت له‌كاتی سه‌ركه‌وتندا بهێنیته‌ پێش چاوت به‌ڵكو سه‌رجه‌م ئه‌و ڕێگایانه‌ی كه‌ دە‌تگه‌یه‌نێته‌ ئامانجه‌كه‌ت بهێنه‌رە‌ پێش چاوی خۆت وای بهێنه‌رە‌ پێش چاوت له‌و ڕێگایانه‌دا چیت دێته‌ به‌ردە‌م و چی دە‌كه‌یت تاكو ئه‌گه‌یته‌ ئامانج .

6- ئه‌و هۆكارە‌ دە‌رە‌كیانه‌ی دە‌بنه‌ هۆی بیربڵاویت وازیان لێ بهێنه‌ : ئه‌گه‌ر به‌ ته‌له‌فزیۆن توشی بیربڵاوی دە‌بیت ئه‌وە‌ بیكوژێنه‌وە‌ یان به‌ ئینته‌رنێت وازی لێ بهێنه‌ .

7- ئه‌گه‌ر شتێك نازانیت زۆر له‌سه‌ری مه‌مێنه‌رە‌ و به‌ شێوە‌ی كاتی وازی لێ بهێنه‌ برۆرە‌ سه‌ر بابه‌ته‌كێكی دیكه‌ و دواتر پاش كارە‌كانی دیكه‌ ئه‌توانیت بچیته‌وە‌ سه‌ر ئه‌و بابه‌ته‌ی كه‌ نه‌تزانیوە‌ .

8- ڕاهێنانه‌كانی به‌هێزكردنی ته‌ركیز ئه‌نجام بدە‌

ك-س

د.میرزا دینایی كە كوردێكی ئێزدییە لە نێو 800 كێبڕكێكاردا توانی خەڵاتی ئۆرۆرای جیهانی بباتەوە

د.میرزا دینایی كە كوردێكی ئێزدییە لە نێو 800 كێبڕكێكاردا توانی خەڵاتی ئۆرۆرای جیهانی بباتەوە كە بەهاكەی یەك ملیۆن دۆلارە، ئەم پزیشكە تائێستا زیاتر لە 1000 كچ و ژنی ئێزدی رزگاربووی ژێر دەستی داعشی گەیاندۆتە ئەڵمانیا.

لەوكاتەی كە د.میرزا خەڵاتەكەی وەرگرت ستایشی ئەوانەی كرد كە كێبڕكێیان كردوەو ئەوانەیشی بەشایستەی خەڵاتەكە زانی، چونكە ژیانیان لەپێناو مرۆڤایەتی تەرخانكردوەو هاوكاتیش بەوپەڕی سنگفراوانی و لێبوردەییەوە كە سیفاتێكی كوردانەیە، سوپاسی ئەوانەشی كرد خۆپەرستن و دەیانەوێت پەرە بەتواناكانیان بدەن.

ئۆرۆرا هاوشێوەی خەڵاتی نۆبڵە، چەند رۆژێك لەمەوبەر چوارەمینی دابەشكرا، لەسەر ئاستی جیهان 800 كەس كێبڕكێیان دەكرد تا ببنە خاوەنی، بەڵام د.میرزا دینایی كوردی ئێزدی بەشیاوترین كەس هەڵبژێردرا تا خەڵاتەكەی پێببەخشرێت.

10 هەزار كەس لە ئامادەبووانی مەراسیمەكە گوێیان بۆ كوردە ئێزدییەكە دەگرت و بەمۆبایلەكانیشیان چیرۆكەكەیان تۆمار دەكرد، سەرۆكی ئەرمینیاش وەك هەموو ئامادەبووان گوێی بۆ چیرۆكەكە شلكردبوو كە باسی ئەو كارەساتانەی دەكرد بەسەر ئێزدییەكاندا هاتوون و لەماوەی سەدەیەكدا لەژێر ناوی جۆربەجۆر 73 جار كۆمەڵكوژو جینۆساید كراون، لەوكاتەدا دینایی وتی: دەمەوێت لەڕێی ئەم خەڵاتەی بەدەستمهێناوە كەیسی جینۆسایدی ئێزدییەكان بگەیەنمە جیهان.

دینایی ئەوەشی بۆ ئامادەبووان گێڕایەوە كە باپیری ئێزدی بووەو لەكاتی جینۆسایدكردنی ئەرمەنەكاندا لەلایەن عوسمانییەكانەوە چووەتە سوریاو دواتریش بۆ عیراق هەڵهاتوە، ئەوەشی پێوتن: لەو جینۆسایدەدا سێ ملیۆن كەس كۆمەڵكوژ كراون، لەنێویاندا چەندەها خێزانی ئێزدی هەبوون، بەڵام كەس باسی ئەو ئێزدیانە ناكات.

لەگەڵ گوێگرتن بۆ چیرۆكی پزیشكە كوردە ئێزدییەكە، هەزاران ئامادەبووی مەراسیمەكەو ئەوانەشی لەڕێی شاشەكانەوە تەماشایان دەكرد بۆیان جێی سەرسوڕمان بوو كاتێك پزیشكە كوردە بەئاشكرا باسی ئەوەیكرد داهاتی خەڵاتەكە دەبەخشێت بۆ كاری مرۆڤایەتی، بەدڵنیاییەوە وتی: ئەو ملیۆنە دۆلارە پێشكەشی سێ رێكخراو دەكەم كە لەبواری گەیاندنی هاوكاری پزیشكی و دوبارە شیاندنەوەی قوربانیانی دەستی تیرۆستانی داعش بۆ ناو كۆمەڵگا كاردەكەن.

لەم رۆژانەدا كە جیهان بەهەواڵی ناخۆشدا تێدەپەرێت، جێی شانازییە لەكۆتایی هەفتەدا ئاهەنگ بۆ بەخیشنی خەڵات بەچالاكوانێكی ئازاو مرۆڤ دۆست ساز دەكرێت كە ژیانی بەمەترسیدا تێپەڕاندوە، ئەمە وەسفی رۆژنامەنوسێكی رۆژنامەی واشنتۆن پۆستە بۆ میزرا دینایی وەرگری خەڵاتی ئۆرۆرای جیهانی.

"قوربانییەكان لەهەر كوێ بن ئەگەر زانیاریت لەسەریان هەبێت و بێ باكت بیت، بۆ هەتا هەتایە هەست بەشەرمەزاری دەكەیت"، ئەم وتەیەی دیناییشی لەڕاپۆرتێكەیدا ئاماژە پێداوە.

داڤید ئینگاتیۆس لە راپۆرتەكەیدا كە رۆژی 23ی تشرینی یەكەم لەرۆژنامەی (واشنتۆن پۆست)دا بەناونیشانی "جیهان بەكردەوە پێویستی بەزیاتر لەم سوپاسگوزارییە هەیە" بڵاویكردوەتەوە، بەردەوامە لەوەسفی دینایی و دەڵێت: لەساڵی 2007دا بۆ رزگاركردنی ئێزدییەكان ژیانی خۆی خستوەتە مەترسیەوە لەكاتێكدا تیرۆرستانی قاعیدە پەلاماری دەدان.

دەشڵێت: كاتێك داعش لەساڵی 2014دا ئێزدییەكانی جینۆسایدكرد دینایی بوو كە جارێكی تر ژیانی خۆی بۆ رزگاركردنیان خستەوە مەترسی و بەهەوڵە مرۆڤ دۆستانەكانی رۆڵی كارای گێڕا.

هەروەها دینایی بەكەسێكی ئازا ناودەبات كاتێك لەكۆتایی ساڵی 2014دا بۆ گەیاندنی كۆمەك و هاوكاری بەئێزدییەكان لەچیای شەنگال لەئەنجامی رووداوی ئەو فڕۆكەی تێیدا بوو بریندار بوو.

میرزا حەسەن دینایی، تەمەن 46 ساڵ لەشەنگال لەدایكبوە، لەسەر ئاستی موسڵ یەكێك بووە لەخوێندكارە یەكەمەكانی قۆناغی شەشی ئامادەیی و لەكۆڵیژی پزیشكی زانكۆی موسڵ وەرگیراوە، بەڵام وتارو هەڵوێستە سیاسییەكانی لای رژێمی روخاوی بەعس مایەی ترس بووە، دوای ساڵ و نیوێك خوێندن لەكۆلێژی پزیشكی ناچار بووە موسڵ بەرەو هەرێمی كوردستان جێبهێڵێت، دواتر رژێم خێزانەكەی زیندانیكردوەو ئەشكەنجەیداون.

PUKmedia بەردەوام بوو لەهەوڵەكانی تا لەزاری خۆیەوە د.میرزا دینایی چیرۆكی سەركەوتنی لەكارە مرۆڤایەتییەكانیدا لەپای وەرگرتنی خەڵاتەكە بگێڕێتەوە، بەڵام لەبەر سەرقاڵی كە لەچەند زانكۆیەكی ئەرمینیاو دامەرزاوەیەكی رەسمی ئەو وڵاتە لەبارەی سەركەوتنەكانی و كارە مرۆڤایەتییەكانی وانە بە خوێندكاران و وتارو گفتوگۆیان لەگەڵ دەكات، داوای لێبوردنی كرد ناتوانێت وەڵامبداتەوە.

خەڵەف حەسەن دینایی برای د.میرزا دینایی چەند زانیارییەكی لەبارەی ئەو پزیشكە كوردە ئێزدییە بۆ PUKmedia ئاشكراكرد كە ژیانی خۆی لەپێناو خزمەتی مرۆڤایەتی و رزگاركردنی قوربانیانی كارە تیرۆرستییەكان تەرخانكردوە، باس لەو هەوڵانەش دەكات كە خستویەتیەگەڕ لەدوای داگیركردنی شەنگال لەلایەن تیرۆرستانی داعش و رفاندنی كچان و ژنانی ئێزدی و ئاوارەبوونی هەزاران خێزان بۆ رزگاركردن و گەیاندنی هاوكاری پێیان، تەنانەت ساڵی 2014 لەكاتی گەیاندنی هاوكاری و پێداویستیش بۆ ئاوارە ئێزدییەكانی سەر چیای شەنگال لەڕێی فڕۆكەوە بریندار بووە، دەڵێت: لەڕێی رێكخراوەكەیی و پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتی ئەڵمانیا هەزارو 100 كچ و ژنی ئێزدی رزگاربووی ژێر دەستی داعشی لەهەرێمەوە گەیاندە ئەو وڵاتە.

كاتێك ساڵی 1994 خۆی گەیاندوەتە ئەڵمانیا، لەوێ لەزانكۆی فریدریش شیلر دكتۆرای لەپزیشكی نەخۆشییە دەرونییەكان بەدەستهێناوە، دواتر لەگەڵ چەند هاوكارێكی لەئەڵمانیا رێكخراوی(Luftbrücke Irak) پەیوەندی عیراقیان دامەزراندو تەنها ئامانجیان چارەسەركردنی رزگاربوان بووە لەنەخۆشخانەكانی ئەڵمانیا.

سایتی رەسمی ئۆرۆراش لەڕاپۆتێكیدا ستایشی خزمەت و كارە مرۆڤایەتییەكانی د.میرزا دینایی وەرگری خەڵاتی چوارەمی ئۆرۆرای دەكات كە چۆن بەهەوڵە تایبەتەكانی و لەڕێی رێكخراوەكەیەوە پردی پەیوەندی ئەڵمانیا بووە لەعیراق بۆتە فریاد رەس بۆ رزگاركردنی ژیانی چەندین هاووڵاتی، دەڵێت: وەك چالاكوانێكی ئێزدی لەكاتی شەڕەكاندا لەعیراق و سوریا كاتێك خەڵك ژیانیان لەدۆخێكی سەختدا بووە توانیویەتی چەندەها ئێزدی رزگار بكات و بیانگەیەنێتە كەنارێكی ئارام.

خەڵەف باس لەوەشدەكات كە خەمی هەمیشەیی د.میرزا رزگاركردنی منداڵان و قوربانیانی كردەوە تیرۆرستیەكان بووە تا بۆ چارەسەركردن بیانباتە ئەڵمانیاو خزمەتیان بكات، وتی: لەكاتی رێكخراوی تیرۆرستی قاعیدەشدا ئەو منداڵانەی لەعیراق بەهۆی كردەوە تیرۆرستییەكانەوە دەبونە قوربانی، ئەو بۆ چارەسەركردن دەیبردنە ئەڵمانیا، لەهەرێمیش هاوكارێكی باشبووە بۆ چارەسەكردنی منداڵان لەئەڵمانیا.

مەراسیمی بەخشینی خەڵاتی ساڵانەی ئۆرۆرای جیهانی لەیەریڤانی پایتەختی ئەرمینیا لەڕۆژانی 14 بۆ 21ی تشرینی یەكەمی 2019 بەڕێوەچوو، جگە لەبەخشیتی خەڵاتەكە، بانگهێشتی بیرمەندەكان و داهێنەران كرا تا لەڕێی مەراسیمەكەوە زانیارییەكانی خۆیان بگەیەنن بەجیهان كە ئامانجیش لێی دروستكردنی گۆڕانكارییە.

PUKmediaسەرچاوە

ب - ل