ترەمپ و بایدن: یەکەم شەڕ

سەردار عەزیز

کاتژمێر چواری بەیانی بە کاتی کوردستان، لە شاری کلیڤلاند بۆ یەکەمجار ترەمپ و بایدن ڕووبەڕو دیبەتیانکرد. هەرچەندە ڕۆژی هەڵبژاردن نزیکەی مانگێکی ماوەم بەڵام خەڵکێکی زۆر لە ئەمریکا دەنگیان داوە و دەنگدەدەن. چونکە ئەمساڵ بە هۆی نەخۆشی کۆرۆناوە دەنگدان بۆ پۆستە.

لە دیبەیتەکەدا چەند بابەتێک مشتومڕی لە سەر کرا: دەستنیشانکردن دادوەر بۆ دادگای باڵا: ترەمپ دەیەوێت ئامی بارێت دابنێت و دیموکراتەکان دژن، داوا دەکەن پاش هەڵبژاردن ئەو پۆستە یەکلایی بکرێتەوە.

پرسی دووەم کۆرۆنابوو. دیموکرات ترەمپ بە شکستخواردو دادەنێن لە پرسی کۆرۆنادا، بەڵام ترەمپ خۆی بە سەرکەتو دەزانێت.

پرسی سێیەم، ئابوری بوو، کە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە کۆرۆناوە هەیە. ئێستا ئابوری ئەمریکا خراپە، بەڵام پێش کۆرۆنا باش بوو. پرسی چوارهەم، ڕەگەز یان ڕەگەزپەرستی بوو. لێرەدا ترەمپ ئامادەنەبوو دژایەتی میلیشا سپی پێستە توندڕەوەکان بکات کە خۆیان بەباڵاتر لە ئەوانیتر دەزانن. بایدنیش هێندە گەرم نەبوو لە پشتیوانی گروپی ڕەشپێسەتەکان، black life matter، پاشان مێژوی هەردوو کاندید، ژینگە لە گەڵ پرسی ئەوەی ئایا ئەم هەڵبژاردنە بێکێشەیە. ترەمپ بڕوای وەهایە براوەیە، ئەگەر بدۆرێت ئەوا گزی لێکراوە. بۆیە هەر لە ئێستاوە پرسی چونە دادگا لە ئارادایە.

بە گشتی دیبەیتەکە لاواز و خراپ و پڕ لە قسەی ناشیرین و یەکتربڕین بوو. ترەمپ بەتایبەتی ڕێگەی نەدەدا بایدن قسە بکات و هەرکە قسەی دەکرد ئەویش لە هەمانکاتدا قسەی دەکرد. ترەمپ سڵی لە ووتنی هیچ شتێک نەدەکردەوە. کاتێک بایدن باسی کوڕەکەی کرد کە لە خزمەتی سەربازیدا کوژراوە، ترەمپ قسەکانی پێبڕیی و پرسی ئەو کوڕەی هێنایە ئاراوە کە ئالودەیە بە دەرمان.

بە گشتی ئاستی دیبەیتەکە لاوازبوو، ترەمپ بێ ڕێز بوو، پڕ بوو لە بێزاریی. بایدن خاو و بێگیان و لاواز بوو.

بایدن هەوڵی دەدا بۆ خەڵكی ئەمریکی قسە بکات. بەڵام ترەمپ بۆ بایدن قسەی دەکرد. چاودێران دەڵێن ئافرەتان بە تایبەتی زیاتر دژ بە ترەمپ دەبن لە پاش ئەم دیدارە.

ترەمپ بێ پلان و بێ بەرنامە دەردەکەوت. لە ڕاستیدا شەڕی ڕاستەقینەی ئەو دژ بە چەپی توندڕەبوو، کە لە ساندەرسدا خۆی دەبینێتەوە، بۆیە ساندەرس ئامادەیی زۆربوو لە دیبەیتەکەدا. چونکە چەپی توندڕە و جەمسەری بەرامبەری ڕاستی توندڕەوە.

سەرەتا گومانی ئەوە هێنرایە ئاراوە کە ڕەنگە جارێکی تر دیبەت نەکەن، بەڵام ئەگەری زۆر ە بکرێت، چونکە ئەگەر بایدن بکشێتەوە ئەوا ترەمپ بە دۆڕاو و شکستخواردوو ناو دەبات. دیبەتەکە، کە نزیکەی ١٠٠ ملیون کەس لە ئەمریکا تەماشای کرد، ڕوداوێکی ناشیرین بوو لە مێژوی دیموکراسی ئەمریکیدا و نمونەیەکی ناشیرینە بۆ دونیا، کە زۆرجار بە ئاگایی و بێئاگایی لاسایی ئەمریکا دەکاتەوە.

ئەم بیركردنەوەیە هەر نەگۆڕا؟؟

چاودێرێك..

ئەم وتارەی خوارەوە، عەقڵیەتی خراپی رابردووە بەرامبەر كورد، كە هەمیشە دەیەوێت كورد لەژێر دەستەی ئەواندا بمێنێتەوە، ئێمە دەقی وتارەكە بەزمانی عەرەبی بڵاوی دەكەینەوە. ئەگەر بمانەوێت داهاتوومان لەگەڵ عێراق هەبێت، عەرەب و كورد بتوانن لە ژێر سەقفی ئەم دەوڵەتە بژین، دەبێت كوردو عەرەب عەقڵیەتی خۆیان بگۆڕن، بەتایبەت برا عەرەبەكان:

اقليم كردستان السرطان الذي ينخر الجسد العراقي ؟

15/09/2020

كتب / يوسف الراشد…

ان الخلاف القائم بين حكومة بغداد والاكراد ومنذ تأسيس الدولة العراقية في العشرينيات من القرن الماضي …… فالاكراد يعتبرون شمال العراق هو موطنهم الاصلي وامتداد الحضارة الكردية للاجداد والسلف الماضي وهم شعب لهم تقاليدهم وعاداتهم ويحلمون في اعلان دولتهم في معزل عن العراق وخاضوا حروب وعصيان عسكريا بقيادة ملا مصطفى البرزاني .وسقط خيرة شباب العراق في حروب طاحنة بين حكومة بغداد والجماعات المسلحة الكردية التي تتخذ من الجبال ملاذ وملجا عقب الحكومات التي حكمت العراق ابتداءا من الملكية وحتى الجمهورية .

ومنذ ذلك التاريخ وحتى يومنا هذا لم يستعيد الوطن هيبته وقوته وعافيته وبقى الاكراد ذلك السرطان الذي ينخر الجسد العراقي وينهك قواه وعنصر ضعف لا قوة في الجسد العراقي وان العراق بالنسبة لهم البقرة الحلوب التي تدر عليهم بالخير والاموال فهم ينهبون ثرواته وخيراته وامواله وبتروله ومنافذه الحدودية ومطاراته دون ان يعطوه اي شيء لبغداد .

ورغم تشكيل اللجان والوفود المشتركة واقامة المؤتمرات بين الحكومة والاقليم حول المناطق المتنازع عليها وتطبيق المادة 140 او حصة الاكراد من الموازنة ورواتب الاكراد والبيشمركة اووووالخ من المواد العالقة …. الاان الكفة تنتهي بانتصار الوفود الكردية ورجوعها الى كردستان محملة بالاموال والامتيازات وخسارة وانصياع حكومة بغداد للمطالب الكردية .

وان كل النواب الاكراد في البرلمان العراقي والوزراء المشتركون في الحكومة ابتداءا من رئيس الجمهورية ونواب رئيس الوزراء والمستشارين والقضاء والعسكريين الاكراد قد صوتوا للانفصال وايدوا اقامة الدولة الكردية وهم يعملون على نخر وتفتيت وافشال واضعاف حكومة بغداد .

وان الاكراد قد سبقوا الدول العربية باقامة العلاقات مع الكيان الصهيوني فاالاب ملا مصطفى البرزاني زار الكيان الصهيوني عدة مرات والتقى بكبار اليهود وتحالف وتامر على العراق وسار على نهجة ابنة مسعود البرزاني وجميع الساسة الاكراد وهم لايخفون ارتباطهم وعلاقاتهم وزيارتهم وتسامرهم مع اليهود وقاموا بحرق العلم العراقي في عدة مناسبات ورفع العلم الاسرائيلي دون خجل او حياء .

واصبحت كردستان وصمة عار وملاذ وملجا الجواسيس والخونة والهاربين والمطلوبين للعدالة وهي تستمد قوتها وفرعنتها وطغيانها من اسيادها الامريكان واليهود الذين يقفون الى جانبها في السراء والضراء ويشجعون على اضفاف العراق وتمزقه وتنافر ابنائه وان قوة العراق تكمن في وحدته ونحن الآن أحوج من أي وقتٍ لذلك .

على الحكومة المركزية العمل على فرض السيطرة الكاملة على المنافذ الحدودية التي تعصف بإقتصاد العراق والتي وما زالت مفتوحة على مصراعيها وتهريب النفط المستمر ومشاريع الإنفصال والتجزئة والتقسيم وهذا كله يشكل تهديد حقيقي لجميع العراقيين عرباً كانوا أم من القومية الكُردية.

وعلى الرغم من كل ماتقدم فان حكومة كردستان تصر على عدم تسليم حكومة بغداد اي مستحقات مالية من صادرات النفط او المنافذ الحدودية او واردات المطارات رغم ان الحكومة المركزية سلمت الاقليم تريليون دينار عراقي خلال الاشهر الماضية وهذا يعتبر اجحاف وتجاوز على استحقاقات مناطق الوسط والجنوب العراقي .

وكنا نامل من رئيس الوزراء مصطفى الكاظمي خلال زيارته الاخيرة الى شمال العراق سابقا و(اقليم كردستان ) حاليا ان يعيد الحق ويسترجع جميع الاموال التي يستحوذ عليها الاكراد ويسرقونها من قوت الشعب فالنفط الذي يهربونه وايرادات المنافذ والمطارات وووووالخ من الثروات هي ملك الشعب العراقي لاملك الاكراد فقط فاين حقوق باقي المحافظات .

فزيارة الكاظمي للاكراد غير موفقة ولم يعيد اموال النفط والمنافذ الحدودية المسروقة ولم يجعل مصلحة العراق امام عينيه وتعامل بمكيالين وظلم حقوق مواطني الوسط والجنوب وباقي المحافظات العراقية الاخرى وسار على نهج من سبقوه امثال عادل عبد المهدي او العبادي او المالكي الذين اعطوا للاكراد كل شيء ولم ياخذوا منهم اي شيء وبقى العراق بالنسبة لهم البقرة الحلوب التي تدر عليهم الخير .

پێداچونەوە بە نەخشەی سیاسی

لەسەرەتای نەوەتەكانەوە وڵاتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكا پڕۆژەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی تازەی راگەیاند، هەرچەندە دیوی ئاشكرای پڕۆژەكە خۆی لە رێكخستنەوەی پەیوەندیەكان بەشێوەیەكی گشتی و لە نێوان هێزە هەرێمی و دەرەكیەكان بە تایبەتی دەنواند، بەڵام دیوە شاراوەكەی چەند رەهەندێكی هەبوو، لەوانە سیاسی ، ئابووری ، ئاڵوگۆڕكردنی دەسەڵاتەكان.

ئەو پڕۆژەیە بەهۆی هاوكێشە سیاسیەكان و ململانێی زلهێزەكان، لەڕووی عەمەلیەوە خاوبوونەوەیەكی تەواوی بەخۆیەوە بینی، ناچار وڵاتە یەكگرتوەكان بەتایبەت فەرمانڕەوایی دیموكراتیەكان بیریان لە ئالیەتێكیتر كردەوە، بنج و بنەوانەكەی لەسەر مامەڵەكردن لەگەڵ دوو هێز بنیاتنرابوو لە بری ئەوەی لەگەڵ كۆمەڵێك هێز و حكومەتی جۆراوجۆر مامەڵە بكەن، لەو بڕوایەدابوون ئەوە ئاستەنگی زۆر بۆ بەرژەوەندیەكانیان و مۆنۆپۆڵكردنی سەروەت سامانەكانی دەڤەرەكەیان دێنێتە پێشێ.

ئەو دوو هێزەی كە بەلایانەوە مەقبوڵ بوو بۆ پڕۆژەكەیان بریتیبوون لە هەر یەك لەتوركیا و ئێران، واتە توركیا كۆنترۆڵی سیاسی و ئیداری بەشێكی دەڤەرەكە بكات هەروەها ئێرانیش بەشەكەیتر، بەكردارەكیش ئەو پڕۆژەیە لە لایەن توركیاوە لە رێگەی ئیخوانەكانەوە چوە قۆناغی جێبەجێكردنەوە، بەتایبەت لە وڵاتە عەرەبیەكانی باكوری ئەفەریقا، ئێرانیش لەلایەن خۆیەوە لەرێگەی كۆمەڵێك گروپ و دەستەوە بە پەلەپروزێ كەوتە جێبەجێكردنی پلانەكە بۆ ئەو بەشەی بە گریمانە بۆی دیاریكرابوو، دوای كەوتنەكاری پڕۆژەكە بەشێوەیەكی پراكتیكی بۆ وڵاتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكا روون بۆوە، ئەوەی نەخشەی بۆ داڕشتوە و دەیەوێت بەرجەستەی بكات وەكو خۆی جێبەجێ نابێت، لەبەر ئەوەی لە روداو و پێشهاتەكان بۆیان دەركەوت، لەلایەك هاووڵاتیانی ئەو وڵاتانە قبوڵی ئەو دەسەڵاتانە ناكەن كە بۆیان دادەتاشرێت.

لەلایەكیتر ئەو دوو وڵاتە لەبری كاركردن لەچوارچێوەی ئەو مەودایەی بۆیان دیاریكرابوو پێدرێژی زیاتریان كردووە و تا ئاستی دوژمنەكاریشیان بردووە، ئەجیندا بنەڕەتیەكە و بەرژەوەندیەكانی ئەمەریكایان پشتگوێ خستوە و و تەنانەت كەوتونەتە بنكۆڵكردنی ئەو رژێمانەش كە لەدەرەوەی ئەو نەخشە گریمانەییەبوون كە داڕێژرابوو، فەرمانڕوایی كۆماریەكان هەوڵیاندا بەر لەو پڕۆژەیە بگرن و بەشێوەیەكیتر فۆرمەڵەی بكەنەوە، لەبەر ئەوەی گەیشتنە ئەو باوەڕەی كە كار لە كار دەترازێ و هەموو ئەو تەونەی لەو ماوەیە هەڵیانبەستاوە خەریكە ریسەكەیان لێ هەڵبوەشێتەوە چونكە بەئاشكرا ئەو دوو دەوڵەتە هێڵە سورەكان دەبەزێنن و یار لەسەركۆمەڵێك ژێی هەستیار دەكەن كە بەتەواوەتی بوونەتە هۆكاری بێزار و وەڕسكردنی خودی وڵاتە یەكگرتوەكان و زۆربەی وڵاتانی ئەوروپا، بە شێوەیەك چاوپۆشیكردن لێیان دەبێـتە هۆكاری ئەوەی دەست لەو دەڤەرە زیندوو و پڕ لە خێر و بێرە بشۆن، بۆیە ماوەیەكە كەوتونەتە حاڵەتی پێداچونەوە بە نەخشەی سیاسی و داڕشتنەوەی بە شێوە و ئالیەتێكی تازە كە بوونیادەكەی بریتیە لە دروستكردنی هاوكێشەی نوێ كە ببێتە هۆكاری بەرگرتن لەو دوو هێزە هەرێمیە و دانانی سنورێك بۆ پاوانخوازیەكانیان لەسەر حسابی ئەوان.

سەرەتاكانی خەریكە دەردەكەوێ ئەوەتا وڵاتە یەكگرتوەكان بە گەرمی هاتۆتە سەرخەت بۆ ئەوەی كێشەی لیبیا چارەسەربكات و هەرچی هێزی بەكرێگیراویش هەیە لەو وڵاتە دەریان بپەرێنێت هەروەها فەرەنسا و ئەلمَانیاش، بەكردار كەوتونەتە خۆ، بۆ ئەوەی وێڕای پاراستنی بەرژەوندیەكانیان بە هێزیش دامێنی هەستیاری ئەوروپا بپارێزن، دوا هەنگاویش كە بەدڵنیاییەوە هەنگاویتری بەدواوە دادێت، رێككەوتنەكەی نێوان میرنشینی عەرەبی یەكگرتو و دەوڵەتی ئیسرائیلە كە دەكاتە سێهەم وڵاتی عەرەبی لەگەڵ ئیسرائیل رێككەوتنی ئاشتی مۆر دەكەن، هەرچەندە ئەوە لە رواڵەتەوە وادەردەكەوێت، ئاسایی كردنەوەی پەیوەندی نێوان دوو وڵاتە بەدەستپێشخەری وڵاتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكا، بەڵام بەهەموو پێوەرەكان ئەوە بەشێكە لە پێداچونەوە بەو سیاسیەتەی لەدەڤەرەكە هەیانبووە كە دواجار سەری نەگرت هەروەها رێكخستنەوە هاوكێشەكان و هێزەكانیشە لە بەهێزكردنی ئەو بەرەیەشە دژی ئەوانەی بوونەتە مەترسی گەورە لەسەر ئەمەریكا و ئەوانەشی لەو چوارچێوەیەدا كاردەكەن، دڵنیام تەقینەوە كارەساتبارەكەی بەیروت هەروەها لێكەوتەكانی دەچێتە خزمەت ئەو پڕۆژەیەوە، وەك ئاماژەشم پێدا ئەوە دوا هەنگاو نابێت لەماوەیەكی نزیكدا رێككەوتنی گەورەتر و فراوانتری بەداوەدادێ .

 

 

عەبدولواحید محەمەد

 

دارستان، لە نێوان ئەمازۆن و كوردستان

دلێر محەمەد نوری

هەر بۆ زانیاری دارستانەكانی ئەمازۆن فراوانترین دارستانی جیهانن و نزیكەی بە حەوت ملیۆن كیلۆمەتر دووجار مەزەندە دەكرێت، كە ئەویش دەكاتە نیوەی تەواوی دارستانەكانی جیهان بەو چەند دارە  بەدبەختەشەوە كە لە كوردستان دەژی  و لە ڕاپەڕینەوە لێی ئەبڕین و ئەسوتێنین.

دارستانەكانی ئەمازۆن لەو جۆرەی لای خۆمان نین كە تۆ بتوانی بە مارەسۆن بە نێو دارەكانیدا ڕابكەیت و بەر چڵە دارێكیشی نەكەویت، یاخود بۆ دانیشتنی ژێر سێبەرێكی، نیو سەعات بۆ ژێر دارێك بگەڕێی ڕووتەن نەبێت و چەند سەعاتێك لە گەڵ سوڕانی گۆشەی هەتاویشدا بتوانێ سێبەری بەردەوامت پێ ببەخشێت! ئەمە ئیمكانیاتی دارستانی كوردستانە و بەڵام لە دوای ڕاپەڕینەوە هەر لێی ئەسووتێنین و هەر لێی ئەبڕین و ...دەمێ لە بێ نەوتییدا ئەیسووتێنین بۆ خۆ گەرم كردنەوە، دەمێ لە بێ غازیدا بۆ چێشت لێنان، لە كاتی خۆشیشدا خەڵوسەوانی چاو چنۆك بە شەو گاڵۆنە نەوت ئەكەن بە ژێریاندا تا وشك ببنەوە وبیانكەن بە خەڵوس بۆ فرۆشتن، جا دووبارە بیانسووتێننەوە لە كەبابخانەكان و تكە برژاندنی سەر مەقەڵی سەیرانكەران. ئێستاش تازە تازە سیاسی و بازرگانی بێ ویژدان ئەیانسووتێنن تا زەوی دایكیان بكەنە مۆڵ  بۆ ناشتن و شاردنەوەی سەفتە پارەی زیاتر نەوەك نەمام.

هی ئەمازۆنیش هێندە چڕن گەر هیندییە سورێكی بەرازیل  پاچێكی گەورە نەگرێت بە دەستەوە مەحاڵە بتوانێت یەك بستی تر بە نێویاندا هەنگاو بنێت. گەر ئەمانە دارستانیش بسووتێنن، سووتێنەر لێرە هەژارێكە بێ دەرەتان، هێندەی پینە پانتۆڵێك ئەسووتێنێ بۆ تۆوكردنی دانەوێڵەی بژێوی خێزانێك! گەر ئەو چەند ملیۆنە هیندیە سورەش كە وەك دارەكان خەڵكی ڕەسەنی ئەمازۆنن، هەر هەمووشیان سەروو پارچەیەك لەو دارستانەش بسووتێنن هێشتا لە سەر نەخشەی جیهان بە نووكی قەڵەمێكی تیژیش ئەستەمە بۆت دیاری بكرێت، بە نوقتەیەك قەبارەی سووتان،  ئەنجاش یەكێ بگیرێ لە سەر سووتاندنی دارستان، تا ماوە دەبێت زیندانی بكرێت یان باجێك وەها بدات تا ماوە بە خۆی و خێزانەكەشی نەدرێتەوە. لە كوردستانیش دارستان ئەسووتێنرێ و ئەبڕدرێ و تەختیش ئەكرێ نە كەس ورتەیەكی لێوە دێت بۆ كوشتنی بەهار و نە چاوێكیش فرمێسكێكی لێدەبارێت بۆ هەڵوەرینی گەڵای دار.

عێراق وڵاتی شۆو فۆتۆ

 

سەدام حسەین مۆدێلی سیاسی شۆ (نمایش) و وێنەی لەعێراقدا بە چڕوپڕی داهێنا.
ئەو مۆدێلە سیاسیەی فۆتۆ و شۆکانی سەدام، بەمیرات بۆ دوای خۆی بەجێما. هەر سەرکردەکی عێراقی بە گەندەڵی و خراپیەکانیەوە کەناڵێکی تەلەفزیۆنی کردووە بە سێبەرەکەی ، هەرچی دەکا و دەبا، بەوێنەی لەباوەشگرتنی منداڵێک یان هاوڵاتیەکی بێدەرەتان، لەزاکیرەی خەڵکدا دەسڕێتەوە.

خەڵەتاوترین میللەتی دنیا، گەلانی عێراقە. چونکە لەژێرکاریگەری وێنەو شۆی سەرکردە جومبازەکانیدا ئەو ژیانەی قبوڵکردووە کە ستەم و نەهامەتی بۆ بەرهەمدەهێنێت. بێگومان کوردیش بەدەر نیە لەگەمەی شۆو فۆتۆی نێوان خەڵک و سەرکردەکانیدا.

هاتنی کازمی بۆ هەرێمی کوردستان یەکێکە لەو شۆوە سیاسیانەی ئەم سەرکردە عێراقیە لە ڕێگای وێنەکانیەوە دەیەوێت ئەوە نیشان بدات کە :

- ئەو هەر گومرگەکانی باشووری عێراق لەحەشدو حیزبە شیعیەکان وەرناگرێتەوە. بەشیعەکان دەڵێت من گومرگی ژێردەستی کوردەکانیش دەخەمەوە ناو سیستەمی مالی عێراقەوە کە مەحاڵە.

-ئەو بەنیازە لەهەڵبژاردنی داهاتووی عێراقدا بەشداربێت. لەلایەک بە حیزبەکوردیەکان دەڵێت پشتیوانم بن بۆئەوەی ببمەوە سەرۆک حکومەتی داهاتوو لەبەغدا، لەلایەکی ترەوە بەخەڵکی کوردستانیش دەڵێت من موچەم بۆ هێناون بۆیە لەداهاتوودا لەڕێگای نوێنەرەکانتانەوە لەپارلەمان دەنگم پێبدەن.

- ئەو پیاوی شۆ و فۆتۆیە سەردانەکەی بۆ لای حکومەت و حیزبەکانی حکومەتی هەرێمە، بۆیە مەگەر بەفۆتۆ پێمان بڵێت ئەو هاتووە بۆلای خەلک، ئەگینا جگە لەسەردانی زامنکردنی داهاتووی وەک سەرۆکی حکومەتی عێراق هیچ پرۆژەو قسەیەکی بۆ داهاتووی خەڵکی ئێمە پێ نیە.

 

هونەر تۆفیق